مبارزه پرستاران کشور در
راه تحقق خواسته هايشان
کميسيون کارگری سازمان اتحادفداييان خلق ايران
مبارزات نيروهای اجتماعی درايران برای دست يابی به
مطالبات صنفی ، سياسی و اجتماعی خود هر روز با تشديد ورشکستگی
نظام اسلامی ابعاد گسترده تری می يابد. دراين ميان مبارزات روبه
افزايش کارگران با ماهانه صدها حرکت اعتراضی و معلمان و دانشجويان می
رود تا به منافع مشترک تمامی مزدبگيران وپاسخ گويي به اين نياز جدی که
اقدام مشترک و هماهنگ تمامی نيروهای اجتماعی برای رسيدن
به حقوق خود است چهره ای ديگر بخشد.
درميان مبارزات مزدبگيران جامعه ، حرکات تداوم يافته معلمان و فرهنگيان کشور و
پرستاران با ايستادگی بر خواسته هايشان، درچندماه گذشته انعکاس گسترده ای
در جامعه داشته و درعمل نشان از مبارزه ای آگاهانه و مستقل برای تحقق
خواسته های حق طلبانه آنها دارد. با وجود آن که اين مبارزات همچنان از
پراکندگی رنج می برند اما تجربه عملی فعالين جنبش های
اجتماعی، آنها را هر چه بيشتر به اين درک می رساند که جز مبارزه ای
متحد ومستقل راه ديگری برای رسيدن به مطالباتشان وجود ندارد.
دراين مطلب تلاش خواهيم کرد تا با
تمرکز بيشتر بر مبارزات و خواسته های پرستاران انتقال دهنده تجربه آنها
باشيم.
فاصله ميان تعداد پرستاران و نياز واقعی جامعه
بر اساس
استانداردهای بين المللی و شناخته شده بايد به ازاء هر ۱۰۰۰
نفر، حداقل سه پرستار وجود داشته باشد. اين تناسب در كشور ما با
جمعيتی بيش از ۷۰ ميليون نفر قاعدتا بايد 210 هزار پرستار را در کادر درمانی خود جذب کرده باشد ،
درحالی که امروز فقط ۶۰ هزار پرستار در بيمارستان های
دولتی و ۴۰ هزار نفر در مراكز خصوصی به کار
اشتغال دارند كه در مجموع حداكثر ۱۰۰ هزار نيروی
پرستار در كشور را تشکيل می دهند. يعنی با
توجه به جمعيت كشور، جامعه حداقل به ۱۱۰
هزار نيروی پرستار ديگر احتياج دارد. اولين تنيجه طبيعی از تفاوت فاحش ميان نياز جامعه و تعداد شاغلين به
اين کار ، فشار وحشتناکی است که متوجه پرستاران شاغل در کار می شود.
لازم به يادآوريست که به دليل کارپرمسئوليتی که در مقابل اين قشر زحمتکش
قرار گرفته اخيرا اين استاندارد بين المللی در کشورهای پيشرفته تغيير
وبه6 تا 8 پرستار براي هر 1000 نفر رسيده است.
مطالبات فوری پرستاران
پرستاران کشور با طرح مطالبات فوری
خود که شامل پرداخت حق کارانه از شش ماه گذشته تا به حال(طبق طرح كارانه،
پزشكان 65 درصد, دانشگاه 5 درصد، بيمارستان 10 درصد و ساير كاركنان، اعم از
پرستاران, پرسنل آزمايشگاهي و داروخانهها روي هم 20 درصد از كل درآمد بيمارستان
سهم دارند.)، اختصاص 20 ميليارد تومان بودجه فقط براي پرستاران(دولت
خاتمی در سال گذشته از اختصاص 200 ميليارد ريال به جامعه ي پرستاري خبر داده
بود، ولي وزارت بهداشت اين بودجه را براي کارکنان وزارتخانه در نظر گرفت و در عمل به هر پرستارتنها 5000 تومان پرداخت کردند)، پرداخت بن هاي سالانه 60 هزار توماني، در اختيار قرار دادن لباس و
امکانات پيش گيرانه در مقابل بيماری های مسری براي پرستاران ، افزايش پايه حقوق پرستاران ، مخالفت با خصوصيسازي بيمارستانها ،متوقف كردن
تبعيض بين
پرستاران بيمارستانهاي تامين اجتماعي و ساير پرستاران از سویوزارت
بهداشت ، مستثنی کردن قانون استخدام كادر پرستاري از
قانون استخدامی کشور، توقف اجرای ماده 192 (ماده 192 قانون برنامه سوم توسعه، مبني بر خصوصيسازي
كادر پرستاري ) ، محاسبه ي پرستاري در رديف مشاغل سخت و زيان آور در تمام
سطوح دولتي و غيردولتي، تأمين نيروي پرستار
برابربانياز جامعه( درحال حاضر سالانه تنها حدود 7000 نفر در
رشته پرستاری فارغ التحصيل می گردند.) ، تقليل ساعت كار از44 ساعت کاردرهفته به 40 ساعت ، به حساب آوردن عنوان كارشناسي در
احكام استخدامی ،و.... ، به اقدامات اعتراضی
متنوعی دست زده و با صدور ده ها اطلاعيه افکار عمومی را از روند
مبارزات خود و امتناع مسئولين رژيم در رسيدگی به خواسته هايشان مطلع ساختند.برای نمونه ،انجمن صنفي پرستاران دربيست و دوم ارديبهشت ماه امسال طی بيانيه ای
مطالبات پرستاران را اينگونه فرموله می کند: تصحيح وضعيت طرح ناعادلانه
كارانه ، ترميم وضعيت حقوقي و معيشتي پرستاران ، ترميم كمبود نيروي انساني در
بيمارستانها و مراكز پزشكي ، توقف واگذاري خدمات پرستاري به شركتهاي خصوصي و
مخالفت جدی با تصويب سختي كار پرستاران در بخش هاي خصوصي ...
افزايش حقوق
همانگونه که می دانيم شغل پرستاری
باوجود آن که در تقسيم بندی جزو مشاغل سخت قراردارد اما درازای اين
کار بسيار سخت و پرمسئوليت و طاقت فرسا حقوق اندکی به پرستاران پرداخت می
شود و آنها به زور قادرند که پاسخ گوی نيازهای اوليه معيشتی شان
باشند و به همين جهت نيز آنها نيز مثل بسياری از حقوق بگيران جامعه مجبورند
که برای تامين اوليه امکانات زندگی با وجود زياد بودن ساعات کارو سختی
آن، چندشيفتی نيز کارکنند. خستگی مضاعف و استرس دائمی ، اولين
اثرش را بر روی خود آنها باقی می گذارد و آنها را دچار افسردگی
و پيری زودرس نموده و بر رابطه پرستاران با بيماران و همراهان مريض نيز
تاثير می گذارد. برای پرستار نه ساعت غذا به عنوان يک امکان کوچک برای
تمديد انرژی و نه اضافه کاری معنايي ندارد. طرح کارانه و پاداش
بيشتربرای اين قشر حقوق بگير به رويا می ماند. اين شرايط نامناسب کاری
بويژه در بيمارستان های دولتی و يا تحت پوشش بيمه های اجتماعی
وحشتناک تر بوده و تبعيض در اين رشته کاری با توجه به آن که کجا استخدام شده
ای آن قدر به چشم می خورد که يکسان سازی حقوق بدون توجه به محل
استخدام از جمله خواست هايي است که در مطالبات پرستاران مرتبا تکرار می گردد
. برای نمونه پرستاري که در شرکت نفت کار مي کند 400 هزار تومان حقوق مي
گيرد در صورتي که همان پرستار اگر در بيمارستان ديگری کار می کرد حداکثر با 22 سال
سابقه ي کار 211 هزار تومان حقوق مي گرفت. اين تبعيض را زمانی می توان بهتر درک نمود که
حقوق دريافتی پزشکان با پرستاران را باهم مقايسه کنيم. با وجود آن که بسياری
از وظايفی که در چارت نظام پرستاری به عهده پزشک قرار دارد هم توسط
پرستاران پيش برده می شود، اما حجم وظايف هيچ تاثيری بر افزايش حقوق
پرستاران نداشته است. آموزش هاي لازم به بيمار در باره ي بيماري، استفاده از
داروها و موارد اينچنيني بايد توسط پزشک به بيمار داده شود در صورتي که تمام اين
کارها توسط پرستاران صورت مي گيرد. علاوه برآن ، برخورد با همراهان
بيماران که درشرايط بسيار ملتهب و حساسی
به بيمارستان ها مراجعه می کنند و هر لحظه امکان برخوردهای عصبی
و حتی فيزيکی با کارکنان بيمارستان وجود دارد نيزاز جمله باری
است که هرساعت روی دوش پرستاران قراردارد. بسياری ازهمراهان بيماربستری
شده در بيمارستان تصورشان اينست که مقصر هر بلايي که سر بيمارشان آمده و يا احيانا
خواهد آمد سفيدپوشانی هستند که در بخش کار می کنند و بيشتر از ديگران
نيز پرستاران هستند که حضورشان در بخش احساس می شود و به چشم می
آيند..
يکی ديگر از
دلايل عمده در رابطه با پايين بودن اشل حقوقی پرستاران ، اين است که مدرک کارشناسي پرستاران در استخدام آنها
منظور نمي شود و در نتيجه پايه حقوق
پرستاران بسيار پايين بوده و پايه حقوق کارشناس
پرستاري با کارشناسان رشته های ديگر مبلغی حدود 30 تا 40 هزار
تومان اختلاف دارد.
درارتباط با مزايای کاری نيز باوجود آن که در
اين رشته تعداد زنان بسيار بيشتر از مردان است اما بازهم شاهديم که با وجود حقوق
برابر اما مزايايي که به پرستاران مرد تعلق می گيرد از زنان پرستار دريغ می
گردد. پايه حقوق
پرستاران ۱۰۴،۰۰۰ تومان است و سقف آن از ۲۰۰.۰۰۰
تومان هم تجاوز نمی کند . با وجود فشار شديد کاری ، استنشاق هوايی
آلوده در محيط کار حداقل دريافتی
در احکام حقوقی پرستاران قيد شده و می توان به جرات گفت که کارمندان
وزارت بهداشت ضعيفترين کارمندان دولت با
حداقل دستمزد هستند . برای نوبت کاری عصر ، شب و ايام تعطيل
تنها ۴۶۶۰ تومان فوق العاده
به پرستاران تعلق ميگيرد در شرايطی که بايد حد اکثر ۳۰%
حقوق به عنوان فوق العاده محسوب شود. اما
تبصره برای پرستاران سقف اين رقم را به ۴۰۰۰
تومان ميرساند .
شرايط محل کار
در بسياري از بيمارستان هاي دولتي حتی دستکش در
اختيار پرستاران گذاشته نمی شود و يا ملحفه
براي بيماران کم است و وسايل ايمني کمتري در دسترس پرستاران قراردارد
که همه اين ها باعث می گردند که ضريب ايمني پرستاران در مقابل بيماري ها
پايين آمده و آنها در معرض خطر جدی قرارگيرند. بر اساس تحقيقات
انجام شده ۶۵ تا ۷۵ درصد پرستاران با سابقه ۱۰
تا ۲۰ ساله دچار آسيب های اسكلتی نظير كمردرد ، دست درد و
پادردهای شديد هستند. فعاليت پرستاران در بخش های مختلف نظير
بخش" جراحات ناشی از سوختگی" سبب شده كه اين پرستاران از
لحاظ تغذيه دچار مشكل شوند و بسياری از آنها به علت اينكه روزانه با
تعدادزيادی از دست و پای سوخته شده مواجه می شوند از خوردن هر
نوع گوشتی پرهيز می كنند. اغلب پرستاران دچار مرگ زودرس می
شوند، به گونه ای كه حتی نمی توانند از امكانات موجود در دوران
بازنشستگی خود بهره ببرند.
شايع ترين بيماری های عفونی
در ميان پرستاران به ويژه پرستاران زن، عفونت های اداری است چون
پرستاران در برخی از بيمارستانها حتی ابتدايی ترين لوازم پيشگيری
از بيماريهای عفونی نظير صابون ، مايع ضدعفونی
کننده و دستكش
محروم هستند.در اغلب بيمارستان ها غذای بيماران با غذای پرستارانی
كه مجبورند روزی ۱۸ ساعت كار كنند به يك مقدار است و اين نمی
تواند برای فعاليت های طولانی آنها كافی باشد. به علت
اينكه در اغلب بخش های اورژانس بيمارستان ها از پرستاران مرد استفاده می
شود در نيتجه شايع ترين عفونت ها در ميان آنها عفونت هايی نظير ايدز و
هپاتيت است كه بر اثر خون انتقال می يابد با وجود اين متاسفانه امكاناتی
نظير عينك مخصوص كه جز ابتدايی ترين وسايل بهداشتی است جز لوازم تزئينی
محسوب می شود و در اختيار پرستاران قرار نمی گيرد. پرستاران به علت
استفاده مكرر از صابون، اغلب دچار آلودگی های پوستی ، عفونت های
پوستی و خشكی پوست می شوند چرا كه صابون های موجود از
كيفيت خوبی برخوردار نيستند و امكاناتی نظير موادی كه سبب مرطوبی
پوست شود وجود ندارد.
خصوصي سازي بيمارستان ها
وزارت بهداشت به عنوان طراح خصوصي سازي شغل پرستاري در بيمارستانها، علاوه
بر اينكه امينت شغلي را در اين حرفه خدشه دار كرده, سلامت جامعه را نيز در معرض
تجارت و سودآوري قرار داده است.خصوصي سازي بيمارستانها و سپردن پرستاران به
قراردادهاي كوتاه مدت و حتي پيماني، آيندهاي متزلزل را براي پرستاران تصوير ميكند؛
چراكه با آنان نيز همچون كارگران فصلي رفتار خواهد شد.
باوجود آن که در قانون کذايي
كار ايران، قرارداد موقت تنها مختص كارهاي موقت است، اما سالهاست که دولت وسرمايه داران خصوصی براي كارهاي مستمر هم
از كارگران قراردادي بهره ميگيرند تا هيچ تعهدي را نسبت به نيروي كار نپذيرند؛
اين برخورد با نيروي كار صنعتي شايد تنها تضييع حقوق كارگر و خانواده او باشد كه
خود عواقب معينی را به جای گذارده و می
گذارد ، اما اثرات عدم اطمينان نيروهاي كار خدماتي همچون پرستاران مستقيما به جامعه
منعكس خواهد شد. با اين حساب هدف از
خصوصي سازي اين حرفه چيزي جز سود و درآمد بيشتر نيست. سودي كوتاه
مدت با دامنهاي وسيع از نا به ساماني هاي قابل پيشبيني
درانتظار پرستاران و ديگر حقوق بگيران قراردادی می باشد. درواقع با خصوصی سازی های گسترده واحدهای درمانی
کشور روحيه کادر پزشکی و بخصوص پرستاران کاملا تضعيف شده و استثمار مضاعفی به آنها تحميل شده است
.
از جمله عواقب اين خصوصی سازی جدا از
ناامنی کار برای شاغلين ، منجر به تعطيلی واحدهايي می
گردد که به تعبير سرمايه داران سوددهی لازم را ندارند. کوبيدن مجموعه های
بيمارستانی و ساختن برج های ساختمانی با سوددهی بيشتر .
همان بلايي که برسر اکثر واحدهای توليدی و بخصوص واحدهای نساجی
کشور آمده است.
واگذاری بيمارستانها و مراكز
درماني به شركتهاي خصوصي كه هيچگونه اطلاعاتي از بهداشت و مسايل درماني
ندارند،ابعاد بسيار گسترده ای يافته است.بخشICU
بيمارستان امام خميني سال گذشته به يك شركت خصوصي كه رئيس آن سطح تحصيلات پاييني
داشت، واگذار شد و امسال نيز با کارکنان آن
تمديد قرارداد نشده است.
شركتهاي خصوصي براي عقد قرار داد با بيمارستانها مثل
قارچ رشد كردهاند و 90 درصد آنها هيچ شناختي از بيمارستان و مسايل آن ندارند.
درمقابل اين سياست کارکنان واحدهای درمانی دست
به مخالفت جدی زده اند. ازجمله در بيمارستان فيروزگر و
بخشهايي از بيمارستان خميني(هزارتختخوابی سابق) ،و امام حسين در مقابل اين
اقدام ايستادگي كرده و مانع از اجراي طرح خصوصي سازي اين بيمارستان ها شده اند.
دراين ميان برخي بيمارستانها را با زور و تهديد خصوصيسازي
كردهاند و دولت و سرمايه داران خصوصی با پيشبرد روند خصوصي سازي، پرسنل
بيمارستان ها را که برخی از آنها 27 سال سابقه کار دارند را در قالب
قراردادي و پيمانكاري تحت فشار قرار مي دهند و با تحميل قراردادهای موقت به
آنها ، چشم انداز و يا بهتراست بگوييم کورسويي
که آنها در دوره بازنشستگی می توانستند داشته باشند را هم
کاملا کور می نمايند.
باوجود آن که در اين دوره شاهد صدور بيانيه هايي با امضاهايي
چون انجمن اسلامي پرستاران، نظام پرستاري و جمعيت اسلامي پرستاري درارتباط با طرح خواسته های پرستاران در نشريات بوده ايم اما تلاش برای
حرکات مستقل ميان پرستاران هر روز وزنه معين تری پيدا می کند.
پرستاران درتلاش اند تا استقلال خود را حفظ نموده و تحت لوای نام و پرچم
معينی که بوی حاکميت می دهند، نروند. تجربه مبارزه مستقل معلمان
به آنها بسيار آموخته است که به موازات حرکات اعتراضی بايد توان خود را برای
ايجاد تشکل مستقل پرستاران نيز به کاربندند. تشکلی که خارج از منافع جناح های
گوناگون سهيم درقدرت دولتی بتواند راهبر مطالبات صنفی آنها باشد. از
خود آنها بوده و اعتماد تعداد هرچه بيشتری از پرستاران را در روند
مبارزاتشان بدست آورد.
اعتراضات
درروز 4 تيرماه که به نام روز پرستار در تقويم ثبت گرديده
برخلاف انتظار مسئولين رژيم که مدعی تجليل از مقام و منزلت پرستار هستند
ومرتبا آرامش و قول های سرخرمن به پرستاران می دادند و پشتبند آن نيز
هزارويک آيه رديف می کنند همه جا شاهد اعتراضات پرستاران به بی حقوقی
شان بوديم. آنها دراکثر بيمارستان ها دست به اعتراض و اعتصاب زدند. برای
نمونه در استان مازندران پرستاران با حضور در محل کار از انجام
کارها و مسئوليت هاي محوله خود داری نمودند. . پرستاران نه تنها هيچ رقبتی
برای حضور در جشن های نمايشی روز پرستار نداشتند
بلکه معتقد بودند که مسئولين رژيم نه تنها حاضر به جوابگويي نسبت
به خواسته های آنها نيستند بلکه با هزار دوزوکلک آن چه را هم که داشته اند
روز به روز پس می گيرند.
پرسنل
بيمارستان هفت تير در تهران, از رفتن به سر کار خودداري کرده و در محوطه بيمارستان
تجمع می نمايند. آنان خواستار مطالبات
خود از کارانه بيمارستان و رسيدگي دولت به مشکلات
پرسنل درماني می گردند.
كاركنان
بيمارستان اختر درتهران نيز در يك تجمع اعتراضي در بيمارستان ،بخشي از
خواستهاي خود از جمله پرداخت حق کارانه از شش ماه گذشته تا به حال، اختصاص 20
ميليارد تومان بودجه فقط براي پرستاران، پرداخت بن هاي سالانه 60 هزار توماني، در
اختيار قرار دادن لباس براي پرستاران و افزايش پايه حقوق پرستاران را مطرح می نمايند.
پرستاران بيمارستانهاي امام خميني ، هاشمي نژاد
و امام حسين و بيش از 20 بيمارستان ديگر
تهران نيز بر خواست تعديل و كاهش ساعت كار , تقسيم عادلانه كارانه نسبت به
آلودگي محيط كاري , اجراي مصوبه اخير مجلس پيرامون اختصاص بودجه 20 ميليارد توماني
به پرستاران, رفع تبعيض در پرداخت سخت و زيان آور شناخته شدن شغل پرستاري , تعديل
ساعت كار پرستاران و اختصاص حقوق ويژه جهت نوبت كاري در روزهاي تعطيل تاکيد می نمايند .
جمعي از پرستاران و
پيراپزشكان بيمارستان طرفه با تجمع خود خواستار درج رتبه كارشناسي در احكام خود، برقراري نظام هماهنگ پرداخت، كاهش
ساعات كاري و رفع كمبود پرسنل بودند.در اين تحصن پرستاران پلاكاردهايي با عناوين
«هفته پرستار بدون حقوق و مزايا مبارك باد» و «ما خواستار به نتيجه رسيدن مطالبات
پرستاري و نظام هماهنگ پرداخت واقعي هستيم» در دست گرفته بودند.
پرستاران، تشكلهاي پرستاري و نمايندگان
پرستاران بيمارستانهاي تهران صبح روزسهشنبه دوم تير ماه ـ مقابل مجلس شوراي
اسلامي تحصن كرده و پلاكاردهايي با عناوين «مجلس خدمتگذار از حقوق جامعه محروم و زحمتكش پرستاران
دفاع كن»، « سيل مساوي پرستار »، «زلزله مساوي پرستار»، «شب و روز مساوي پرستار »
و «مشاغل سخت ؟؟؟» در دست می گيرند.
پرستاران و پرسنل درماني بيمارستان لقمان حكيم نيز در حياط اين بيمارستان دست به تحصن می زنند. يکی از پرستاران اتاق عمل اين بيمارستان در اين تحصن عنوان می دارد كه مدت 4 ماه است كه به
دنبال دريافت مطالبات به حق خود از راه قانوني هستيم ويكي ديگر از پرستاران می گويد: ساعات كاري پرستاران بايد كاهش يابد و پرستاري جز مشاغل
سخت و زيانآور شناخته شود. پرستاران اتاق عمل بعد از دو شيفت كار كردن در
بيمارستان مجبورند كه براي رفع مشكلات مالي مسافركشي كنند. 60 هزار تومان بن
غيرنقدي را دريافت نكردهايم و دريافت ماهانه طرح كارانه هم 7 ماه است كه پرداخت
نشده است.
150 نفر از كاركنان بهداشتي درماني
بيمارستان فيروزآبادي واقع در شهر ري در خصوص مطالبات معوقه ي خود دست به تحصن زدند.انگيزه
هاي برگزاري اين تحصن، عدم پرداخت حقوق و عيدي و اضافه كاري بن كارمندي اسفند ماه
و نيز عدم پرداخت 30 ماه طرح كارانه كاركنان بود.
و.....
مشابه حرکات اعتراضی بالا که نمونه هايي از آنها دراين مطلب آورديم، در
بيمارستان های مختلف در تهران و شهرستان ها توسط پرستاران و ديگر کادر درمانی
در فاصله چندماهه گذشته انجام گرديده است.
و بالاخره اين که، بيكاري, عدم تناسب
بين حقوق دريافتي و سختي و حجم كار, مشكلات ساعت كاري، نداشتن امنيت شغلي در مراكز
خصوصي وعدم حمايت مادي و معنوي مسوولان از پرستاران، عدمِ
اجرای قانون بازنشستگی پيش از موعد به دليل نبود قانون استخدام نيروی
جديد ،عدمِ قرارداد سازمان هايی بيمه گر با پرستاران برای
خدمات منزل و دفتر مشاوره پرستاری ، فقدان امکانات لازم برای پرستار بيمارستان ،
انتخاب بسياری از مديران پرستاری بر اساس روابط نه ضوابط
، فقدان مديريت اداره پرستاری مستقل در دانشگاه
ها و............... خيلی از موارد ديگر را هم می توان در رده مشکلات
پرستاران در ايران جای داد.
درمقابل تمام اين مشکلات ، اما مبارزه پرستاران تا
تحقق مطالباتشان ادامه خواهد يافت.