اتحاد کار شماره ١۲٠/ مرداد ١٣٨٣

متن سخنراني رحمان ساکي در مراسم بزرگداشت فرهاد فرهادي ( حيدر) در روز 24 جولاي در اسلو - نروژ

چهره پيکارگر، خلاق و جسور حيدر

نيمه شب پنجشنبه هفته پيش بود که همراه تني چند از دوستانم از سفر برگشته بودم. فرداي آنروز با صداي زنگ تلفن سراسيمه از خواب پريدم. يکي از همسفرانم بود، صدايش مي لرزيد و در کلامش شتاب و عجله خاصي نهفته بود. فهميدم که خبري دارد و خبرهم، خبر خوشي نيست، بيدرنگ پرسيدم، گويي که خبري داري، او با بغضي در گلو حرفم را تائيد کرد و گفت خبر خوبي برايت ندارم، حيدر، حيدر به زندگي اش پايان داده. راستش از ادامه مکالمه تلفني با دوستم حرف ديگري بياد ندارم. شوک و ناباوري تمام وجودم را فرا گرفت. چشمانم را بستم ، چهره حيدر در خاطرم نشست . آخرين ديدارمان را بياد آوردم، سه هفته قبل از اين حادثه بود. بشدت مضطرب و نگران وضعيت فرساد برادرش بود و از رنج و درد روزگار بيرحم، سخت آزرده خاطر بود.

لحظاتي چند، غرق خاطرات تلخ و شيرين با حيدر شدم ، به 14 سال پيش و اولين ديدارهايم با حيدر بازگشتم، قبلا هم از جمشيد در مورد حيدر و ويژه گيها يش، از صميميت اش، فعاليت ها و تلاش هاي سياسي و کمک هاي بيدريغش به پناهجويان ايراني در کراچي شنيده بودم.

درهمان اولين ديدارمان، رفتارش گرم و صميمي. شوخ طبع و سرحال، پرکار و عجول بنظر مي رسيد. رابطه ها و ريشه ها را جستجو مي کرد. سازمانش ،سازمان راه کارگر آنموقع در نروژ تشکيلات نداشت، در اندک زمان ممکن، همه چيز را سر و سامان داد ، واحدي را تشکيل و تعدادي از يارانش را جذب راه کارگر کرد. از آن زمان تا پارسال همين موقع ، حيدرازجمله فعالين سياسي نروژ بود که تقريبا در تمامي تجمعات و فعاليت هاي سياسي ايرانيان در اين کشور نقش بسزايي ايفاء ميکرد . درست پس از فعاليت هاي پرثمر و موفقيت آميز، دفاع و حمايت از جنبش دانشجويي پارسال در نروژ، يک سالي مي شود که حيدر از فعاليت هاي سياسي کناره گرفته و دقيقا مصادف با همان روزهاي پر تلاش و خستگي ناپذيرش، امسال متاسفانه شاهد مرگ حيدر بوديم.

سوالي که اين روزها ذهنم را بخود مشغول کرده است ، آن است که چرا حيدر درست در سالگرد اوج فعاليت اش دست به چنين اقدامي زد ؟ آيا، جسارت، شجاعت و وفاداري به ارزشهاي والاي انساني و انقلابي اش نبوده که چنين زماني را براي اين اقدام خود ، انتخاب کرده بود. بنظرم ،حيدر با اين عمل نشان داد که به آن زمان و آن زندگي متعلق و وابسته بوده است. او نشان داد وفاداري و پايبنديش به اعتقادات و آرمانهايش، والاتر از همه چيز ، حتي جان شيرين و جوانش بود. شايد او مي خواست با اين کارش دوباره به همان زمان، به همان زندگي و همان پيکار که بيش از نيمي از عمر و جوانيش را جسورانه به پاي آن ريخته بود برگردد.

پيکاري که در نوجواني در سنگر هاي دفاع از انقلاب در ايران آغاز گشت و در دوره جواني اش، با استوار ي تمام در دفاع از آرمانهاي والاي انساني و آزاديخواهانه اش در زندان هاي قزلحصار و گوهر دشت ادامه يافت. پس از آن در سنگر مبارزه براي حمايت از پناهجويان پاکستان ، مبارزه عليه نژاد پرستي ، افشاي بي امان چهره جنايتکار و ضدمردمي جمهوري اسلامي در نروژ و در دفاع از مبارزات بر حق خلق کرد در کردستان به بلوغ خود رسيد.

سالها، تلاش و مبارزه در عرصه هاي مختلف، حيدر را به چهره اي شناخته شده در ميان فعالين سياسي تبديل کرده بود. ويژه گيهاي اين چهره ، جديت در فعاليت، پيگيري ، از خود گذشتگي بي حد و مرز، پذيرش دشوارترين مسئوليت ها بطور داوطلبانه و از همه مهمتر برخورداري از خلاقيت ويژه اي بود که او در کشف ايده ها و روش هاي جديد فعاليت و مبارزه داشت .

حيدر از جمله معدود فعالين سياسي ايراني، مقيم نروژ بود که با ذکاوت و تيز هوشي فراواني توانست در کمترين زمان ممکن ، زبان نروژي را بخوبي فرا گيرد و آن را در خدمت فعاليت هاي سياسي و فرهنگي خود بکار بندد. با استفاده از اين ابزار مهم ارتباطي، حيدر توانست با جامعه فرهنگي و سياسي کشور ميزبان ارتباط برقرار کند و با ايجاد و گسترش پيوند هاي خود موفق شد، سيماي ضدمردمي و جنايتکار حکومت اسلامي ايران را در انظار نيروهاي مترقي و راديکال ، بويژه احزاب چپ نروژ افشاء نمايد و حمايت آنان را نسبت به مبارزات آزاديخواهانه و برابري طلبانه کشورمان جلب کند.

راه اندازي راديو همصدا در اسلو، از جمله دستاوردهاي مهم فعاليت هاي حيدر بود. اين راديو، صداي اپوزيسيون دمکرات و راديکال ايراني مقيم نروژ شد.

پشتکار و خلاقيت هاي حيدر ، بويژه در سال گذشته به هنگام دفاع و حمايت از جنبش دانشجويي، ثمرات و دستاوردهاي زيادي را براي فعالين سياسي مقيم اسلو بهمراه داشت. اگر بخواهم بطور مشخص از خلاقيت هايش نام ببرم، به اولين چيزي که مي توان اشاره کرد، ابداع و تنطيم شعار هاي نروژي بود. حيدر با تسلط خوبي که بر زبان نروژي داشت ، توانست شعارهاي اعتراضي و افشاگرانه ما را به روز کند.

سالها بود که طرح شعارهاي نادقيق و تکراري ما نتوانسته بود بخوبي ، پيام ما را به گوش جامعه روشنفکري و مترقي نروژ برساند. شعارهاي نروژي که حيدر تنظيم مي کرد ضمن اينکه ، بيانگر خواست و مطالبات دمکراتيک جنبشهاي اجتماعي ايران بودند، ويژه گي مهم شان آن بود که با توجه به فرهنگ سياسي مردم نروژ تنظيم شده بودند. شعارهاي حيدر که در حرکات اعتراضي ايرانيان فرياد زده ميشد، به گوش مردم ،دولت و رسانه هاي جمعي نروژ رسيد.

از جمله ويژگيهاي ديگر حيدر ميتوانم از ابتکاراتش در استفاده از ابزارها و شيوه هاي مدرن فعاليت سياسي نام ببرم. شيوه هايي که بخوبي مورد قبول واستقبال جامعه نروژ قرار مي گرفت. جمع آوري امضاء ، اجراي نمايش، پخش موزيک و چاپ تي شرت با مضامين سياسي از جمله ابتکارات فردي حيدر بود که همواره سطح و کيفيت فعاليت هاي سياسي در نروژ را بالا مي برد.

در طي سال هايي که حيدر در نروژ زندگي کرد، همواره در تکاپو و تلاش بود. اين تکاپو و تلاش فقط و فقط در راستاي بهبود و گسترش فعاليت هاي سياسي اش بود. جديت ، پشتکار و پافشاري حيدر به حدي بود که او را گاها به قضاوتهاي شتابزده وادار ميکرد. در طي اين مدت حيدر زندگي شخصي و خانواده گي اش را فداي اهداف و فعاليت هاي سياسي اش کرد. حيدر مي توانست در نروژ، در بهترين رشته ها تحصيل کند و يا پر درآمد ترين شغل ها را انتخاب کند، اما نکرد. چرا که، فعاليت سياسي براي او همواره در اولويت قرار داشت و تمام زندگي شخصي، امکانات و روابط اش بطور کامل تحت شعاع فعاليت هاي سياسي اش قرار مي گرفت.

او که تحت فشار رژيم جبار و آدمکش جمهوري اسلامي به اجبار تن به مهاجرت داده بود، چون بيشماري از فعالين سياسي در تبعيد، هرگز نتوانست رابطه اي طبيعي بين فعاليت سياسي ، کار و زندگي خصوصي اش برقرار کند. بدين سبب بود که در يکسال گذشته، انبوهي از مشکلات شخصي و شغلي، وي را احاطه نمود و متاسفانه او نتوانست به تنهايي براي غلبه بر اين مشکلات راه حلي پيدا کند.

چنين مرگي، هر گز، هرگز، شايسته حيدر نبود. ايکاش ما ياران و نزديکان او که امروز به سوگ او نشسته ايم ، همچنان که حيدر در فعاليت هاي سياسي در کنارمان بود و در کنارش بوديم ، ميتوانستيم باري هر چند ناچيز، از بار گران دوشش بر مي داشتيم. دريغا که وي با تصميمي مصمم و برنامه ريزي شده، به زندگي خود پايان داد.

مرگ حيدر همه يارانش را در غمي جانکاه فرو برد. حيدر ، حيدر، پرشور، حيدر فعال و زحمتکش، امروز در ميان ما حضور ندارد. اما ديباچه اي از فداکاري ها ، پيکارگري هاي جسورانه او، توشه راه همفکران و همرزمانش خواهد بود.

يادش همواره سبز و جاودانه باد !