اتحاد کار شماره ١١٤ – آبان ١٣٨٢

توافقنامة ژنو

سرابي ديگر يا چشم اندازي تازه براي صلح ؟

روز اول دسامبر شهر ژنو در سویس شاهد برگزاری مراسمی بود که طی آن سندی غیر رسمی تحت عنوان قرارداد صلح ژنوبه امضا رسید و منتشر گردید.علاوه بر صدها تن از شخصیتهای اسرائیلی و فلسطینی تعدادی از شخصیتهای سرشناس جهانی ازجمله نلسون ماندلا، جیمی کارتر، در این مراسم شرکت داشتند. هرچند که تقریبا همه سازمان های فلسطینی اعم ازسیاسی و مدنی ونیز نخست وزیرو رئیس پارلمان فلسطین ونیز شورای مرکزی الفتح مخالفت خود را با این ابتکار ابراز داشتند و همزمان با اجرای این مراسم هزاران تن ازتظاهر کنندگان فلسطینی در شهر غزه نا خشنودی خود را از این اقدام ابراز داشتند اما آقای یاسر عرفات با ارسال پیامی به این اجلاس آن را مورد حمایت قرار داد.

ماه گذشته فاش شد که گروهی متشکل از چند مقام مسئول رسمی فلسطینی وتعدادی از اعضای اپزوسیون دولتی و حزب کارگر اسرائيل، مهمترین نیروی اپوزیسیون درونی حاکمیت صیهونیستی طی مذاکراتی سری به توافق هائی در زمینه از سرگیری مذاکرات صلح دست یافته اند. مذاکره کننندگان همان زمان اعلام داشتند که این توافق نامه تحت عنوان قرارداد ژنو در جریان یک اجلاس علنی در سویس به امضا خواهد رسید .

یکی از نزدیکترین مشاوران سیاسی عرفات یعنی آقای یاسر عبدربه ویوسی بیلین عضو ارشد حزب کارگر اسرائیل ،ریاست هیئتهای مذاکره کنننده را به عهده داشته اند.

هیئت فلسطینی شرکت کننده در این مذاکرات پنهانی ادعا می کنند که دو طرف مبنای توافق های خود را مفادی قرارداده اند که طی قراردادهای اجرا نشده گذشته مورد توافق فلسطینی ها واسرایئلی ها بوده است (قراردادهای اسلو- کمپ دیوید – طابا – طرح کلینتون –نقشه راه و سند مشترک ابومازن وبیلین )

هشام عبدالرزاق ،وزیر امور اسرای فلسطین مدعی است که مذاکرات از نقطه ای که در سال 2000 ،به دنبال شروع انتفاضة دوم متوقف شد ،یعنی مذاکرات طابا ،از سر گرفته شده است ،به گفته او در آن زمان توافق های مهمی صورت گرفته بود اما نخست وزیر وقت اسرائبل یهود باراک از حزب کارگر بدلیل ترس از باختن جریان انتخابات در برابر شارون جرات ابراز تعهد رسمی وعلنی پیرامون آن را نیافت .

البنه میدانیم که باراک و حزب او نبز به رغم این اقدام محافظه کارانه از رقیب راستگرای افراطی شکست خورد و صحنه سیاسی اسرائیل را دربست و بطور کامل در اختیار بلوک شارون و شرکایش قرارداد.

باید متذکر شد که یکی از اساسی ترین اختلا فات دو طرف همواره پیرامون محور برخورد به مساله پناهند گان ،آوارگان ورانده شد گان فلسطینی دور میزده است. یعنی تضاد میان خواسته های بر حق وقانونی فلسطینی ها در بازگشت کلیه رانده شد گان به مناطق اصلی آنها ،و نقشه شوم اسرائیلی ها در سر پیچی از قبول این حق وآرزوی دیرینه صیهونیستیها مبنی بر اسکان دادن اجباری پناهند گان در کشورهای میزبان فعلی آنان، یکی از گره های اصلی همه مذاکرات تا کنونی بوده است.

گفته می شود در این زمینه طرههای پیچیده و مبهمی مانند پرداخت حق التعویض به رانده شدگان و نیز واگذاری مساحتهائی از کرانه غربی دز برابر زمین هائی که توسط اسرائیلی ها در مناطق و شهرهای مهم به تصرف در آمده است در طرح جدید گنجانده شده است همچنین گروه اسرائیلی (سخاوتمندانه ) قول داده است که تعدادی از آوارگان فلسطینی را مثلا به تعدادی برابر با مجموع تعدادی که توسط سایر کشورهای جهان پزیرفته و اسکان داده می شود،در داخل اسرائیل اسکان دهد.

طرف فلسطینی مذاکره کننده پذیرفته است که صحبت از حق بازگشت همه فلسطینی ها به معنای یک عقب گرد 50 ساله و عملاٌ غیر ممکن است . آنها از این نظریه حرکت میکنند که باید از امور ممکن صحبت کرد و تآکید بر حق بازگشت به معنای اصرار بر تداوم جنگ است که نتیجه آن خونریزی و خسارت هر چه بیشتز برای نسل های کنونی وآینده میباشد .همین موضوع نکته اصلی اعتراض گسترده و مخالفت مردمی با این رویداد جدید است و از دید اغلب تحلیل گران فلسطینی این مولود نیز گورزادی همچون طرحهای به خاک سپرده شده قبلی بشمار می رود .

طرفداران مذاکرات سری استدلال می کنند که توافقات جدید حامل پیامی تازه و امید بخش برای جامعه بین المللی می باشد که عبارت است از حضور و زنده بودن شرکای صلح در دو طرف منافشه ،امری که حوادث سه سال گذشته بیانگر فقدان حضور چنین نیروئی بوده ،برخی نیز به این حقیقت پافشاری می کنند که اعلام چنین توافقی به گسترش شکاف درون جامعه اسرائیل به نفع صلح منجر خواهد شد و حکومت شارون را در سرکوب بی محابای مردم فلسطین دچار مشکل بیشتری خواهد کرد . و .....

نکته دیگری که می توان در پس این سناریو مشاهده کرد همانا نیاز مبرم حزب کارگر و جریان چپ رسمی اسرائیل به ابزار و کار مایه ئی است برای وارد شدن در کارزار انتخابات آینده .

به طور قطع موضوع اخیر انگیزه اصلی اسرائیلی ها را در تدوین این تفاهم نامه تشکیل می دهد .بعبارت دیگر تدوین برنامه عمل مرحله ای حزب کارگر و اپوزيسیون شارون مد نظر طرفداران توافق نامه ژنو قراردارد. وگرنه بویژه در سایه موهبت عملیات 11 سپتامبر استراتژی همه جناحهای درون حاکمیت دولت یهودیان بیش از پیش بر نفی کامل حقوق مردم فلسطین قرار گرفت. بویژه آنکه دولت آمریکا نیز آشکارا به حمایت از مجازات جمعی مردم فلسطین با هدف تسلیم به شرایط تحمیلی ادامه میدهد.

در ارتباط با اين مراسم:

براي آنكه تصوير كوتاهي از جايگاه مذاكره كنندگان به دست داده باشم بخشي از مصاحبة پير هزان فرستادة روزنامة فرانسوي ليبراسيون با مسئولين هيئتهاي اسرائيلي و فلسطيني در كنفرانس ژنو را در زير ملاحظه خواهيد نمود.

: يوسي بي يلين و ياسر عبد ربه شما مذاكره كنندگان اصلي هستيد. چه كساني را نمايندگي مي كنيد؟

يوسي بي يلين :

من غير از خودم كسي را نمايندگي نمي كنم ، اما طوماري بلند شامل امضاي طرفداران اين توافق نامه را با خود همراه دارم كه در جامعة اسرائيل ابدأ در حاشيه نيستند .در اين ليست نام نمايندگاني از ا حزاب ليكود ، شينوي (جريان راست ميانه و لائيك) ، مارتز(جناح چپ حزب كارگر)،در پارلمان ، اعضاي بالاي حزب كارگر ونيز ديگراني از جمله ژنرالهاي رده بالاي ارتش بويژه يكي از فرمانذهان شوراي عالي قوا و نويسندگاني مانند عاموس اوز و داويدگروسمن ديده مي شود. ما يك گروه محقق دانشگاهي وياايداليست هائي نيستيم كه در هواي مهآلود سرگردان باشيم . براي ما توافق نامه ژنو بمثابة يك اقدام عملي قوي و جدي بحساب مي آيد. مسائل في ما بين ما تا كنون غير قابل حل مي نمود . مولود اين توافق نامه پديده خارق العده ايست .براي اولين بار فلسطيني ها و اسرائيلي ها روي يك مبنائي توافق مي كنند كه قابل اجرا شدن باشد. اگر اين توافق به اجرا درآيد ، به بازسازي تاريخي روابط في مابين دو خلق منجر خواهد شد.اين تلاش صلح جويانه بيانگر شكست محتوم براي كابينة شارون است.شارون از سوئي خود را در گير يك منطق جنگي كرده از سوي ديگر سعي ميكند ، پشت برگ « نقشةراه» مخفي شود تا ماهيت واقعي خود را از انظار پنهان سازد.

ياسر عبد ربه :

من نمايندة دولت خود گردان نيستم. اما از پشتيباني آن برخوردارم. اين حمايت ازطريق يك بيانيه اصولي ابراز شده است. ما فلسطيني ها توقع داريم كه دولت اسرائيل به اين سند گردن بگذارد. اين سندي است كه قبول آن شعلة اميد نسبت به امكان پايان دادن به مخاصمه را زنده نگه ميدارد ، وگر نه براي مشخص كردن هويت مالكان اين يا آن گورستان نيازي به چنين قرار دادي نيست.

به عنوان حكومت فلسطين ، اگر ما در برابر خود يك حكومت را به عنوان طرف مذاكره نداشته باشيم ، كاري پيش نخواهد رفت .البته اين ما فلسطيني ها نيستيم كه بايد تعيين كنيم چه دولتي در اسرائيل سر كار باشد كه با ما مذاكره كند .اين مسألة آنهاست .همين الان اگر دولت شارون حاضر به مذاكره و امضاي اين توافقنامه با شد .ما اين سند را با او امضا مي كنيم........