سند همکاری‌ ایران و چین / ‘حکمت‌آمیز’ یا ‘قرارداد ترکمن‌چای’

برنامه بلندمدت همکاری‌های ایران و چین که دولت حسن روحانی آن را “سند راهبردی” و مخالفان “قرارداد ترکمن‌چای” می‌خوانند، این ‌روزها موضوع یکی از داغ‌ترین بحث‌ها شده است؛ از محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری پیشین گرفته که آن را “مخفیانه و بدون در نظر گرفتن خواست و اراده ملت” دانسته تا رضا پهلوی ولیعهد سابق که از آن به عنوان “قراردادی ننگین و خیانت به منافع ملی” یاد کرده است.

در شبکه‌های اجتماعی هم درباره مذاکراتی که محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در مجلس این کشور از آن دفاع کرد، واکنش‌های بسیاری می‌توان دید. اگرچه آقای ظریف گفت در برنامه همکاری ایران و چین “هیچ موضوع مخفی وجود ندارد” ولی دولت ایران هنوز جزئیات و چارچوبش‌های این برنامه را اعلام نکرده است.

آنچه با چهارمین سفر وزیر خارجه ایران به پکن به موضوعی جنجالی بدل شده، پنج سال پیش در دیدار شی‌جین پینگ، رئیس‌جمهوری خلق چین و آیت‌الله علی خامنه‌ای ، رهبر ایران، کلید خورد؛ در تهران و کمتر از دو هفته مانده به امضای برجام.

آیت‌الله خامنه‌ای با “حکمت‌آمیز” خواندن گفت‌وگوهایی که به توافق رئیسان جمهوری دو کشور منتهی شد، به “همکاری‌های چین در دوران تحریم” اشاره کرده و گفته بود که این همکاری‌ها را “هیچگاه” فراموش نخواهد کرد.

با این حال چین پس از خروج دولت آمریکا از برجام و اعلام تحریم‌های یک‌جانبه ایران، حاضر به همکاری در طرح‌های کلان نشده است و شرکت ملی نفت چین (سی‌ان‌پی‌سی) طرح توسعه فاز ۱۱ میدان گاز پارس جنوبی را ترک کرد.

ستایش آیت‌‌الله خامنه‌ای از این برنامه ۲۵ ساله در حالی بوده که بر اساس اصل ۷۷ قانون اساسی، “عهدنامه‌‌ها، مقاوله‌‌نامه‌‌ها، قراردادها و موافقت‌‌نامه‌‌های‌ بین‌‌المللی‌ باید به‌ تصویب‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ برسد.” از این ‌رو مجلس یازدهم که از نظر گرایش سیاسی، مجلسی یکدست و متشکل از طیف‌های اصول‌گرایان است، بدون اشاره به پشتیبانی رهبر، دولت حسن روحانی را سرزنش می‌کنند.

تخفیف ۳۲ درصدی به چین؛ اعزام نیروی امنیتی به ایران

یک‌سال پیش از سفر اخیر آقای ظریف به پکن و امضای پیش‌نویس سند همکاری‌های ایران و چین، “پترولیوم اکونومیست” جزئیاتی از توافق ۲۵ ساله دو کشور را منتشر کرده بود. این گزارش “به نقل از منابعی آگاه در وزارت نفت ایران” بود و بعدها به آن استناد شد.

پترولیوم اکونومیست که رسانه‌‌ای تحلیلی در حوزه انرژی است ۱۲ شهریور پارسال نوشت قرار است چین ۲۸۰ میلیارد دلار در صنایع نفت و گاز و ۱۲۰ میلیارد دلار در صنعت حمل و نقل ایران سرمایه‌گذاری کند. به نوشته این نشریه، این سرمایه‌گذاری همراه با تخفیف در خرید نفت بود، در اجرای طرح‌های توسعه به چین اولویت می‌داد و امکان حضور پنج هزار نیروی امنیتی چین در خاک ایران را فراهم می‌کرد.

بر اساس این گزارش که با تکذیب محمد جواد ظریف همراه شد، چین در خرید نفت، گاز و محصولات پتروشیمی از تخفیفی تا ۳۲ درصد برخوردار می‌شود و دو سال حق دیرکرد در پرداخت را خواهد داشت.

در قبال این امتیازها، دولت ایران امیدوار است رابطه‌اش را با متحد سیاسی خود که از طرف‌های امضای توافق هسته‌ای محسوب می‌شود حفظ و تقویت کند، به توسعه میادین نفت و گاز خود سرعت بخشد و در نهایت در دوران تحریم‌، صادرات نفت را افزایش دهد.

علی آقامحمدی، رئیس گروه اقتصادی دفتر آیت‌الله خامنه‌ای در گفت‌وگویی با تلویزیون دولتی ایران دامنه همکاری‌ها را از این هم گسترده‌تر دانسته و گفته است این همکاری ۲۵ ساله “در همه حوزه‌های برنامه‌ریزی اقتصادی از جمله نفت و گاز، صنایع الکترونیک، حوزه‌های دانش بنیان و غیره است.”

مجید رضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین هم به خبرگزاری تسنیم گفته “پیش‌نویس برای بار اول از طرف دولت چین دریافت و اصلاحات مدنظر آن‌ها روی آن اعمال و مجددا به دولت جمهوری اسلامی ارائه شد. مشخصا این دست پیش‌نویس‌ها در حوزه‌های مختلف اقتصادی، امنیتی، نظامی و سیاسی است.”

محمد باقری، رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح ایران هم سال گذشته به پکن سفر و از جمله با رئیس ستاد مشترک ارتش چین گفت‌وگو کرده بود. او سپس وعده “توسعه‌ چشمگیری” در رابطه با “روابط دفاعی و نظامی دو کشور” را داد.

تا اینجا برآورد می‌شود تهران و پکن “قرارداد نهایی” را امضا نکرده باشند. محمود احمدی نژاد هفتم تیر در استان گیلان گفت: “شنیده‌ام که در حال مذاکره هستند و می‌خواهند یک قرارداد جدید ۲۵ ساله با یک کشور خارجی منعقد کنند و هیچکس هم خبر ندارد.”

حسن روحانی از تصویب “پیش‌نویس” نهایی در جلسه روز اول تیر ۱۳۹۹ هیات دولت سخن گفته و رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین از طی شدن تنها “۵۰ درصد مسیر” خبر داده است.

با این حال عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به انتقادها وعده‌ای ضمنی درباره انتشار متن این قرارداد داد و گفت “احساس می‌کنم سند به گونه‌ای است که در آینده به‌طور کامل منتشر شود”.

بی بی سی

واکنش وزیر خارجه اسرائیل به انفجار نطنز: کارهایی می‌کنیم که بهتر است ناگفته بماند

گبی اشکنازی، وزیر خارجه اسرائیل، در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره انفجار اخیر در تاسیسات هسته‌ای نطنز در ایران، دخالت اسرائیل در این حادثه را تایید نکرد اما گفت “ما کارهایی می‌کنیم که بهتر است ناگفته بماند.” ادامه خواندن Continue reading

جنجال در مجلس ایران؛ گروهی از نمایندگان ظریف را «دروغگو» خطاب کردند

سخنرانی محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مجلس شورای اسلامی با تشنج و حاشیه همراه شد و گروهی از نمایندگان او را «دروغگو» خطاب کردند. ادامه خواندن Continue reading

پشتیبانی و دعوت به شرکت در «گردهمایی اعتراض به اعدام زندانیان سیاسی در ایران» – پاریس

دراعتراض به اعدام زندانیان سیاسی در ایران، یک گردهمایی از طرف “ھماھنگی ایرانیان- پاریس” برای روز شنبه ۴ ژوئیه تدارک شده است.

ما  ضمن پشتیبانی از این حرکت و شرکت در آن، از تمامی هموطنان آزادی خواه دعوت می کنیم که با حضور خود در این گردهمایی اعتراضی، به دفاع از زندانیان سیاسی برخاسته و اعدام و شکنجه سیستماتیک  درحکومت جنایتکار اسلامی را قاطعانه محکوم کنند.

مکان گردهمایی   Place Saint Michel :

زمان : شنبه  ۴ ژوئیه ۲۰۲۰ از ساعت ۱۷ تا ۱۸

سازمان اتحاد فداییان خلق ایران- نهاد فرانسه

سه شنبه ۳۰ ژوئن ۲۰۲۰

بسته‌های تشویقی به شرکت‌های هواپیمایی خارجی برای عبور از آسمان ایران

بر اساس اعلام شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران، این کشور قصد دارد با ارائه بسته‌هایی شرکت‌های هواپیمایی خارجی را به عبور از آسمان خود تشویق کند؛ ادامه خواندن Continue reading

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران: قطعنامه جدید هیچ تعهدی برای ما ایجاد نمی‌کند

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران می‌گوید که قطعنامه شورای حکام درباره برنامه هسته‌ای ایران «هیچ تعهدی» برای حکومت ایران ایجاد نمی‌کند. ادامه خواندن Continue reading

شورای حکام قطعنامه سه کشور اروپایی علیه ایران را تصویب کرد

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، سرانجام به‌رغم مخالفت‌های چین قطعنامه سه قدرت اروپایی علیه ایران را که خواهان همکاری کامل ایران با آژانس شده بود تصویب کرد. ایران در واکنش این اقدام را سیاسی خواند و گفت با این قطعنامه دسترسی آژانس به سایت‌های مورد نظرش فراهم نخواهد شد.

به‌گزارش رویترز، شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی جمعه ۳۰ خرداد / ۱۹ ژوئن در نشست خود قطعنامه پیشنهادی فرانسه، بریتانیا و آلمان درباره برنامه هسته‌ای ایران را با ۲۵ رأی موافق، ۲ رأی مخالف و ۷ رأی ممتنع تصویب کرد و از ایران خواست تا مانع از دسترسی آژانس به دو سایت هسته‌ای مشکوک خود نشود و با آژانس همکاری کامل بکند.

این نخستین بار از سال ۲۰۱۲ به این طرف است که شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ایران را توبیخ می‌کند.

کاظم غریب‌آبادی، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی بلافاصله به این قطعنامه پاسخ داد و گفت: «بزرگ‌نمایی دو درخواست دسترسی آژانس، در حالی که ایران ابهامات و نگرانی‌های اصولی در این خصوص دارد و گفت‌وگو‌ها نیز در این زمینه در جریان است، و همچنین تلاش‌ها در جهت ایجاد یک بحران غیرضروری بر سر راه این همکاری‌ها، اقدامی کاملاً غیرسازنده و سیاسی است.»

غریب‌آبادی افزود: «این قطعنامه نه موجب ترغیب ایران به ارائه دسترسی به آژانس بر اساس ادعا‌های واهی و بی‌اساس می‌شود و نه موجب اعمال فشار به آن. جمهوری اسلامی ایران، این قطعنامه را کاملاً رد می‌نماید و اقدام مقتضی و مناسب را در واکنش به آن اتخاذ خواهد نمود که مسئولیت و عواقب آن، برعهده بانیان چنین قطعنامه‌ای خواهد بود.»

در قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی آمده است: «شورای حکام از ایران می‌خواهد که به‌طور کامل با آژانس همکاری کند و درخواست های آژانس را بدون تأخیر بیشتر برآورده کند، از جمله با دسترسی سریع به مکان‌های مشخص‌شده توسط آژانس.»

پیش از این رویترز به‌نقل از چند دیپلمات حاضر در جلسه مجازی شورای حکام نوشته بود که احتمال دارد نشستی حضوری برای رأی‌گیری درباره ایران برگزار شود.

این دیپلمات‌ها گفته‌ بودند که شورای حکام  ترجیح می‌دهد رأی‌گیری درباره قطعنامه‌ سه کشور اروپایی با اتفاق نظر و بدون هیچ مخالفی انجام شود.

این قطعنامه روز گذشته موجب واکنش خشمگینانه متحدان ایران، از جمله چین شد. وانگ گان، نماینده پکن در بیانیه‌ای ۵ صفحه‌ای اظهار داشت که این اقدام می‌تواند «کل برنامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای» را نابود کند.

او گفت «علت اصلی [به‌وجود آمدن] این وضعیت اقدامات یک‌جانبه و زورگویی ایالات متحده است» و اگر قطعنامه تصویب شود، می‌تواند توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ بین ایران و قدرت‌های جهانی را از میان بردارد.

رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس، دوشنبه ۲۶ خرداد / ۱۵ ژوئن در نشست شورای حکام اعلام کرد که بیش از چهار ماه است که ایران اجازه دسترسی به دو مرکز را به بازرسان آژانس نداده است و حدود یک سال است که به پرسش‌های آژانس در مورد «مواد هسته‌ای اعلام‌نشده احتمالی و فعالیت‌های هسته‌ای»، خودداری کرده است.

نماینده چین در بیانیه خود بازرسی از سایت‌های قدیمی ایران را «مربوط به مدت‌ها پیش» دانست که مقادیر ناچیزی مواد هسته‌ای را شامل می‌شود، در نتیجه، به‌گفته او، نه امری فوری است و نه خطری در بر دارد.

جکی والکات، سفیر آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز پنج‌شنبه در بیانیه‌ای گفت: «اکنون زمان آن فرارسیده است که ما رسماً و با یک‌صدا سخن بگوییم. قطعنامه ارائه‌شده از سوی فرانسه، آلمان و بریتانیا واکنشی متعادل و منصفانه نسبت به اقدامات هشداردهنده ایران است. در حالی که ما معتقدیم متن را می‌توان تقویت کرد، اما آن را می‌پذیریم و کاملاً از آن پشتیبانی می‌کنیم و از سایر اعضای هیئت مدیره نیز می‌خواهیم که این‌گونه عمل کنند.»

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه نیز در توییتر از این‌که ایران و آژانس هنوز مسئله دسترسی به دو سایت ایران را حل نکرده‌اند ابراز تأسف و نگرانی کرده و افزوده بود: «با این وجود هیچ دلیلی برای بزرگ کردن این مسئله وجود ندارد.»

اولیانوف در توییت دیگری بر تمایل روسیه مبنی بر حل فوری مسائل فعلی تأکید کرد.

پنج‌شنبه شب، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران نیز در توئیتی نوشت: «شورای حکام آژانس نباید اجازه دهد که دشمنان برجام منافع عالی ایران را به خطر بیندازند» و «سه کشور اروپایی عضو برجام که به وظایف خود در برجام عمل نکرده‌اند، نباید همدست این کار باشند».

ظریف با بیان اینکه «ما چیزی برای پنهان کردن نداریم»، نوشت: «راه حل قابل توافق ممکن است، اما قطعنامه آن را از بین می‌برد.» او درباره «راه حل قابل توافق» توضیحی نداد.

امتناع ایران از پذیرش بازرسی از سایت‌های هسته‌ای خود نگرانی جدی آژانس را برانگیخته است و با تصویب قطعنامه‌ علیه ایران در شورای حکام این احتمال وجود دارد که زمینه تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران در شورای امنیت فراهم آید. با این حال هنوز پیامدهای آن مشخص نیست.

رادیو زمانه