قرائت گرامشی /والنتینو جراتانا/ مترجم: مهران زنگنه

«کتابی کلاسیک است که هرگز از گفتن آنچه برای گفتن دارد، دست بر نمی‏دارد.» (ایتالو کالوینو)

امروز به چه معنا خصیصه‌‏‏ی کلاسیک آثار گرامشی برجسته می‏شود؟ اگر یک «نویسنده‏‌ی کلاسیک» نویسنده‌ای است که مفسر زمانه‌‏ی خویش است، اما برای ازمنه‏‌ی دیگر – برای نسل‏‌های جدید با تجارب دیگر و متفاوت نسبت به تجارب او- باشا می‌‏ماند و اگر یک «فرد کلاسیک» نویسنده‏‌ای است که به زحمتش می‏‌ارزد در پرتو نیازها و مسائل نو دوباره خوانده و تفسیر بشود، آیا می‌‏توان گفت که امروزه گرامشی سزاوار عنوان نویسنده‌‏ی کلاسیک است؟ چنانکه همه می‏دانند در این مورد شک وجود دارد. گفته می‏شود، برای اینکه گرامشی دچار بدفهمی نشود، لازم است، به او تاریخ خود او را نسبت داد، چرا که دخالت دادن یک نویسنده در گفتگویی در خارج از زمانه‌اش می‌‏تواند موجب گمراهی بشود. در تقابل با این ایراد مهم که مطمئنا اعتبار آنرا در سطح تفسیر تاریخ نمی‌‏توان انکار کرد، می‏توان اظهار داشت که گرامشی، گرامشی‏ای که معمولا به حساب می‏‌آید، گرامشی دفاتر زندان، یک نویسنده‏‌ی پسامرگ‏زاده[۳] است، زیرا دورانی که در آن این آثار نوشته شده‌‏اند – دوران پیروزی فاشیسم- به پایان رسید و کارهایش در دوران دیگری سوای دوران خودش به حوزه‏ی فرهنگ بین‏‌المللی و ایتالیایی وارد شده‏ و می‌‏توانسته‌‏اند منتشر شوند. و اگر از این اوضاع و احوال مسائل و دشواری‏های ثمربخشی نتیجه شده‌اند، اینان از آن دست مسائل و دشواری‌‏هایی هستند، که درست در وابستگی با موضوع کلاسیک‏‌بودگی[۴] گرامشی می‏‌توانند بهتر فهمیده شوند. ادامه خواندن Continue reading

جهانی شدن ساختاری و جهانی شدن ایدئولوژیک آن / پژوهش و ترجمه: م. ت. برومند

پیرامون بحث در باره جهانی شدن ساختاری و جهانی شدن ایدئولوژیک (به ویژه نولیبرالیسم) شایسته است، گلچینی از فرمولبندی های زبده تئوری پردازان جهان را در این زمینه از نظر خوانندگان عزیز بگذرانیم: ادامه خواندن Continue reading

رویکردهای پولانتزاس و فوکو درباره‌ی قدرت و استراتژی : باب جیسوپ / ترجمه‌ی امیر صفری

بعد از رویدادهای ماه می ۱۹۶۸ بسیاری از روشنفکران فرانسوی اعلام کردند که «مارکسیسم در بحران است.»(۱) چنین ادعاهایی ابداً جدید نبودند. در حقیقت مازاریک[۱] نخستین بحران این چنینی را در آغاز قرن بیستم اعلام کرده بود. ادامه خواندن Continue reading

فلسفه‌ به یاری سیاستِ رهایی / شیدان وثیق

چندی است که در پی رشدِ بی‌سابقه‌ی بحران‌ و نابسامانی‌های‌ اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست‌محیطی در ایران، اعتراضات و مبارزات مردمی در اشکال مختلف و در سراسر کشور، با نشانه رفتن مستقیم موجودیت رژیم جمهوری اسلامی، رو به گسترش نهاده‌اند. ادامه خواندن Continue reading

درس‌های انقلاب‌های دوم : بازخوانیِ انقلاب‌های سوسیالیستیِ روسیه، آلمان، چین و ویتنام / سعید رهنما

در گورستانی در برلین، در قطعه‌ی بزرگان سوسیالیست آلمان، آن‌جا که رزا لوکزامبورگ، کارل لیبکنخت و بسیاری دیگر آرمیده‌اند، بر تخته‌سنگ بزرگی نوشته شده، «مردگان زِنهارمان می‌دهند». ادامه خواندن Continue reading