بودجه سال۱۳۹۶: ورشکستگی دولت و فشار فزاینده به مردم / سر سخن

بودجه‌ای که دولت برای سال جاری تدارک دیده و، با تغییراتی، از تصویب مجلس رژیم هم گذشته است، هر چند که در اساس فرق زیادی با بودجه‌های سال‌های پیش ندارد، اما افلاس و درماندگی دولت را عیان‌تر و، متقابلأ، فشارهای تحمیلی بر دوش توده‌های مردم را افزون‌تر می‌کند.

منابع عمومی بودجه دولت (به غیر از شرکتها و بانکهای دولتی) برای سال ۱۳۹۶، حدود ۳۵۰ هزار میلیارد تومان برآورده و تصویب شده است که تقر یبأ یک سوم آن از محل صادرات نفت خام، و در همین حدود نیز از طریق اخذ مالیاتها و عوارض تأمین می‌گردد، و یک سوم آن هم قرار است از راه فروش و واگذاری اموال و موسسات دولتی، استقراض از داخل و خارج و یا با توسل به ترفند تغییر «نرخ ارز محاسباتی» از سه هزار به سه هزار و سیصد تومان، و راه های دیگر، حاصل شود.

درآمدهای نفتی بودجه سال جاری، برپایه صادرات روزانه حدود دو میلیون و چهار صد هزار بشکه نفت خام، و بهای نفت صادراتی ۵۵ دلار برای هر بشکه، محاسبه و با ضرب آن به رقم ۳۳۰۰ تومان برای هر دلار، معادل ریالی آن تعیین شده است. اما از آنجا که هر کدام از این ارقام مفروض در این معادله ممکن است عملأ حاصل نشده و یا تغییر پیدا کند، در صورت عدم تحقق درآمدهای نفتی پیش‌بینی شده، دولت طبق روال مرسوم به دیگر راه‌های کسب درآمد و تأمین کسری بودجه، یعنی استقراض بیشتر، فروش ارز دولتی در بازار آزاد، گران‌تر کردن بهای کالاها و خدمات دولتی و … متوسل می‌شود. سی درصد از مجموع عواید نفتی پیش‌بینی شده هم به صندوق «توسعه ملی» اختصاص می‌یابد که، در عمل، خارج از حیطه نظارت و اختیارات متعارف مجلس، دولت و سازمان برنامه بودجه، و تحت نظر رهبر رژیم به مصرف خاصه خرجی‌ها می رسد و، علاوه بر آن، چهارده و نیم درصد این عواید هم در اختیار خود شرکت ملی نفت گذاشته می‌شود تا ظاهرأ برای توسعه صنعت نفت کشور خرج کند.

تأمین درآمدهای مالیاتی دولت، چنانکه پیداست، اساسأ بر دوش مزد و حقوق بگیران، اصناف و صنعتگران و دهقانان خرده‌ پا و قشرهای محروم و متوسط جامعه سنگینی می‌کند. زیرا که قشرهای مرفه و ثروتمند، سرمایه داران و دلالان بزرگ، و شرکت‌ها و بنیادهای عمومی و شبه دولتی از دادن مالیات طفره می روند و یا از پرداخت آن معاف شده‌اند. مالیات بر درآمد کارگران، کارمندان، معلمان و سایر مزد و حقوق بگیران که در همان ابتدا و مستقیمأ از مزد و حقوق ماهیانه آنها کسر و به صندوق دولت واریز می‌شود. مالیات‌های غیر مستقیم و از جمله، مالیات بر ارزش افزوده (که نرخ آن به ۹ درصد رسیده است) نیز متوجه مصرف کنندگان، یعنی اکثریت قشرهای تهیدست، کم درآمد و یا متوسط است. بنابراین آشکارست که افزایش مالیات‌ها که خصوصأ در سال‌های اخیر و به دنبال کاهش صادرات و یا بهای نفت، روند روزافزونی یافته است، فشار طاقت فرسایی را به توده‌های مردم تحمیل می‌نماید.

بالا بردن بهای کالاها و خدمات دولتی نیز همچنان یکی از ویژگی‌های اصلی بودجه  سال ۱۳۹۶ است. برخلاف ادعای دولت که امسال قصد افزایش قیمت حامل‌های انرژی را ندارد، بند (د) تبصره (۱) ماده واحده بودجه، نقدأ افزایش ۵ درصدی قیمت هر لیتر فرآورده‌های نفتی را مقرر داشته است. مطابق تبصره (۶) همین قانون نیز عوارض آب و برق افزایش می‌یابد. برپایه سیاست جاری ریاضت اقتصادی، زیر عنوان «خودگردانی» موسسات دولتی، نیز عملأ بهای خدمات عمومی و درمانی سال به سال بالاتر می رود.

اما همه اینها کفاف هزینه‌های گزاف، خاصه خرجی‌ها و حیف و میل‌های روزافزون دستگاه‌های تشریفاتی، اداری، امنیتی و نظامی رژیم حاکم را نمی‌دهد و از این رو نیز دولت هر چه بیشتر به اخذ وام از داخل و خارج روی می‌آورد. بسیاری از تبصره‌های قانون بودجه ۱۳۹۶، در واقع مربوط به مبالغ و شیوه های مختلف استقراض جهت تأمین هزینه های جاری و «عمرانی» دولت است. بعنوان مثال، تبصره (۵) آن مقرر می دارد که دولت تا مبلغ ۲۰ هزار میلیارد تومان «اوراق مالی اسلامی به صورت ریالی و ارزی» منتشر کند و همچنین برخی وزارتخانه‌ها، دانشگاه‌ها و موسسات دولتی دیگر نیز تا سقف ده هزار میلیارد تومان «اوراق مشارکت ریالی و یا صکوک اسلامی» به فروش برسانند، علاوه بر اینکه خود دولت نیز مجاز است «اسناد خزانه اسلامی» با سر رسید تا سه سال را به صورت بی نام و با نام صادر کند. گذشته از این، شرکتهای تابعه وزارت نفت نیز می توانند به انتشار  «اوراق مشارکت ریالی و ارزی» تا سقف ۵۰ هزار میلیارد تومان مبادرت کنند. در تبصره (۳) ماده واحده، علاوه بر باقیمانده سهمیه سالهای قبل، «تامین مالی خارجی (فاینانس)» معادل ۵۰ میلیارد دلار پیش بینی شده است و در همین حال به دولت اجازه داده شده تا نسبت به «اخذ تسهیلات مالی و اعتباری» از خارج تا مبلغ ۵ میلیارد دلار دیگر اقدام نماید.

چنین وضعیتی که گواه آشکاری بر درماندگی و افلاس مالی دولت و همچنین ورشکستگی اعلام نشده بسیاری از بانک‌های دولتی است، نه صرفأ ناشی از تأثیرات تحریم‌های بین‌المللی و نه فقط برخاسته از سقوط بهای نفت در بازار جهانی، و بلکه عمدتأ حاصل سیاست‌ها و عملکرد استبداد مذهبی حاکم طی سال‌های گذشته است که تبعات زیانبار آنها روی هم انباشته شده و حالا به صورت بارز و بیسابقه‌ای خود را نشان می دهد.

در واقع، بعد از آنکه بخش بزرگی از دارائی‌ها، صنایع و موسسات دولتی به ثمن بخس واگذار و خصوصی شد، پس از آنکه حجم عظیم و بیسابقه درآمدهای نفتی در سال‌های گذشته به یغما رفته و حیف و میل شد، بعد از آنکه بهای کالا و خدمات دولت نیز به صورت تصاعدی بالا برده شد و …، آن وقت نوبت به دست‌اندازی گسترده‌تر به منابع بانک‌ها (که عمدتأ از محل سپرده‌های مردم فراهم آمده) و استقراض بیشتر از داخل رسید که در حال حاضر نیز جریان دارد و پس از برداشته شدن بخشی از تحریم‌های بین‌المللی، تلاش و تقلا  برای اخذ وام از خارج نیز به آن افزوده شده است. هم اکنون دولت و موسسات وابسته به آن، برای تأمین هزینه‌های خود، مبادرت به انتشار و فروش انواع اوراق قرضه «اسلامی» و یا «غیر اسلامی» با نرخ بهره ۲۰ تا ۲۵ درصد می‌کنند. این امر نه فقط موجب می‌شود که بخش بزرگی از منابع مالی، به جای سرمایه‌گذاری احتمالی، صرف تأمین مخارج دولت بشود بلکه، فراتر از آن، باعث انباشته شدن اصل و فرع بدهی‌های دولت شده و می‌شود. به طوری که دولت ناگزیر است که سهم فزاینده‌ای از درآمدهای سالیانه خود را هم صرف پرداخت بهره وام‌های قبلی کند و یا برای پرداخت اصل و فرع بدهی‌های انباشته شده، به استقراض باز هم بیشتر روی بیاورد. حجم بدهی‌های دولت به بخش خصوصی، به گفته مسئولان دولتی، اکنون به حداقل ۷۰۰ هزار میلیارد تومان بالغ می‌شود. قابل توجه است که بخش عمده‌ای از وام‌های اخذ شده دولت به صورت‌های مختلف، نه به مصرف هزینه‌های به اصطلاح عمرانی و بلکه برای پرداخت هزینه‌های جاری صرف می‌شود. چنانکه مثلأ دولت در همین سال گذشته، مبلغ در خور توجهی از فروش اوراق قرضه جدید را به بازپرداخت بخشی از بدهی‌های خود به موسسات درمانی اختصاص داد.

علاوه بر معضل حاد بیکاری و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن و گذشته از گرانی و کمبود و فقر فزاینده که عوارض بلاواسطه بحران اقتصادی گریبانگیر جامعه محسوب می‌شوند، خود همین مجموعه ارقام و تبصره‌ها هم که به عنوان بودجه سالانه دولت تدوین و تصویب گردیده، به واقع نشانه بارزی از همان بحران مزمن است که نه تنها راهی به تخفیف آن نمی‌گشاید بلکه، به نوبه خود، باعث گسترش دامنه و تعمیق بیشتر آن می‌شود. هر ساله بخش دیگری از امکانات، منابع و دارائی‌های عمومی متعلق به مردم که بایستی صرف پاسخگویی به نیازهای فعلی آنان و سرمایه گذاری برای آینده جامعه بشود، به چاه ویل «تقسیم غنائم» و غارتگری‌ها و هزینه‌های امنیتی، نظامی و اداری رژیم حاکم و ماجراجوئی آن در داخل و خارج سرازیر می‌گردد. هیچ کدام از دستجات و جناح‌های حاکم نیز که البته هر کدام سهمی در ایجاد این بنای کج و معوج و شوم داشته و دارند، هیچ راه حلی برای مقابله با آن بحران ندارند. هیاهوی «اقتصاد مقاومتی»، اساسأ چیزی جز عوامفریبی و توجیه ریاضت اقتصادی نیست و دست یازی بیشتر به وام و سرمایه‌گذاری خارجی نیز، صرفنظر از تبعات آن، با محدودیت‌های سیاسی روبروست. تداوم سلطه رژیم حاکم، به همراه همه صدمات و خسارات فعلی و آتی آن برای اکثریت وسیع جامعه ما، تشدید باز هم بیشتر بحران اقتصادی را نیز به دنبال خواهد داشت.

جناح راست آمریکای لاتین در موضع دفاعی :چیزهای کوچکی که موجب پیروزی در انتخابات می شود / لو موند دیپلوماتیک

چیزی نمانده بود که در اکوادور، نامزد چپ با پشتیبانی رئیس جمهور سابق رافائل کورا پیروز دور اول انتخابات ریاست جمهوری شود. ادامه خواندن Continue reading

بازداشت فعالان اهوازی در سالگرد اعتراضات ۱۳۸۴

در روزهای اخیر دست‌کم ۱۰ فعال عرب اهوازی از سوی نیروهای امنیتی ایران بازداشت شده‌اند.

به گزارش وب‌سایت خبری «هرانا»، وابسته به مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، جمعه‌شب، ۲۴ فروردین‌ماه مأموران اداره اطلاعات اهواز پنج شهروند و فعال اهوازی، حمزه چلداوی، عبدالناصر عبیات، هاشم حیدری، صادق حیدری و جعفر حیدری را در کوی علوی این شهر بازداشت کردند. جوان‌ترین این بازداشت‌شدگان ۱۹ ساله و مسن‌ترین آنها تنها ۳۸ ساله است. از محل نگهداری آنها هنوز خبری نیست.

بازداشت فعالان و شهروندان عرب خوزستانی در آستانه فرارسیدن سالگرد اعتراضات ۱۳۸۴ شدت گرفته‌است. این اعتراضات به دلیل انتشار نامه‌ای افشاگرانه درباره سیاست‌های دولت ایران علیه اعراب جنوب این کشور آغاز شد.

جمعه ۲۶ فروردین ۱۳۸۴ نامه‌ای منسوب به محمدعلی ابطحی منتشر شد که به تاریخ دو مرداد ۱۳۷۷ باز می‌گشت. در نامه افشاشده از ابطحی، رئیس‌دفتر محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری وقت بر سیاست‌های تغییر بافت جمعیتی خوزستان تأکید شده‌بود. هدف این سیاست‌ها تغییر بافت جمعیتی عرب استان خوزستان و تشویق به مهاجرت غیربومیان به این منطقه بود. هدف نهایی کاهش جمعیت عرب خوزستان به یک‌سوم جمعیت کل استان ذکر شده‌بود.

اعتراض‌ها به سیاست‌های ذکرشده در نامه ابطحی از اهواز آغاز شد و سپس به ماهشهر و حمیدیه نیز گسترش یافت. در طی چندین روز اعتراض شهروندان عرب خوزستانی صدها تن بازداشت و چندین تن نیز کشته شدند. برخی گروه‌های حقوق بشری وابسته به فعالان عرب از اعدام ۷۷ فعال عرب در سال ۱۳۸۴ خبر می‌دهند. در فهرست آنها ۶۸ قربانی با نام و ۹ قربانی ناشناس وجود دارد. اخبار این اعتراضات هرگز به درستی پوشش داده نشد و تصاویر اندکی از آن در اینترنت موجود است. صحت این تصاویر قابل تأیید نیست.

چندساعت پیش از دستگیری‌های جمعه‌شب، نیروهای اطلاعات سپاه پاسداران ایران جمعه عصر فعال دیگری با نام خالد چایان در منطقه ملاشیه را بازداشت کرد. از محل نگهداری او نیز اطلاعی در دست نیست.

یک روز پیش از آن نیز در پنج‌شنبه ۲۵ فروردین، دو شهروند دیگر از سوی نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شدند. مأموران اطلاعات وسایل شخصی خلیل غافلی و مصطفی سواری، از جمله کتاب‌ها، کامپیوتر و گوشی‌های همراه آنها را ضبط کردند.

مأموران اطلاعات همراه با نیروهای پلیس در هفته گذشته نیز منزل مسکونی کاظم سرخی و امیر سرخی را در ملاشیه محاصره و سپس آنها را بازداشت کردند. این دو فعال حقوق عرب‌های ایران به قرارگاه ابوالفضل عباس، زیر مجموعه اداره اطلاعات اهواز منتقل شدند.

شهروندان و فعالان عرب خوزستان هرسال در آستانه سالگرد اعتراضات خونین سال ۱۳۸۴ فعالیت‌های خود را برای طرح مجدد خواسته‌هایشان افزایش می‌دهند. بازداشت‌های اخیر در  سالگرد این اعتراضات احتمالاً نشان‌دهنده تلاش دستگاه امنیتی ایران برای محدودکردن این فعالیت‌ها در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو است.

 

بیانیه جمعی از زندانیان سیاسی به مناسبت روز جهانی کارگر

ما جمعی از زندانیان سیاسی در آستانه روز جهانی کارگر، بعنوان کسانی که نمونه ای از محاکمات ناعادلانه و صدور احکام امنیتی بخاطر مبارزاتمان در دفاع از انسانها در زندانیم و بعضا سالهاست که در بازداشت بسر میبریم، با اعلام خواستهای فوری مان به استقبال روز جهانی کارگر میرویم و میخواهیم که صدای اعتراضمان را به گوش همه مردم و جهانیان برسانم.
البته این صدای اعتراض ما تنها نیست. این صدای اعتراض همه کسانی است که در زندانند. این صدای اعتراض همه کارگران، معلمان و فعالین اجتماعی است که بخاطر اعتراضاتشان، به دستمزدهای زیر خط فقر، به فقر و فلاکت و بی تامینی، به تبعیض و نابرابری، به بی حقوقی و نداشتن حق تشکل، حق اعتصاب و آزادی های پایه ای و… تحت عنوان اقدام علیه امنیت ملی و عناوینی از این دست تحت پیگرد قرار میگیرند. دستگیر و زندانی میشوند و با احکام زندانی طولانی بهترین سالهای زندگی شان را در بند بسر میبرند.
اعتراض ما زندانیان سیاسی به همه این بیحقوقی است. به سیستم ظالمانه دستگاه قضایی است. به سرکوب اعتراضات ما مردم تحت بهانه های امنیتی و محرومیت از پایه ای ترین آزادی ها در سطح جامعه است. میدانیم که مثل هر سال تشکلهای کارگری، فعالین کارگری و اکتیویست های اجتمای بیانیه ها و قطعنامه های فراگیر خود را میدهند. بیانیه هایی که خواستهای مشترکی آنها را به هم پیوند میدهد و بدون شک خواستهای ما زندانیان سیاسی را هم نمایندگی میکند. از همین رو ما زندانیان سیاسی در زندان رجایی شهر، علاوه بر دیگر قطعنامه های کارگری به مناسبت روز جهانی کارگر که فریاد اعتراض هم طبقه ای های ما را علیه فقر، علیه تبعیض، علیه نابرابری و برای یک زندگی انسانی است و بدون شک امضای ما را نیز همراه دارد، امسال تصمیم گرفتم که با خواست آزادی بدون قید و شرط تمامی زندانیان سیاسی و خواستهای فوری مان که در زیر بر شمرده ایم به استقبال اول مه، روز جهانی کارگر برویم و صدای اعتراضمان را بلند کنیم.
آزادی های پایه ای سیاسی ما مردم را میگیرند. ما را از حق تشکل، حق اعتصاب، حق تجمع، حق آزادی بیان و دیگر حقوق پایه ای مان محروم میکنند، تا بتوانند اعتراضاتمان را علیه فقر و استثمار و بیعدالتی و برای داشتن یک زندگی شایسته انسان، عقب بزنند. و وقتی هم اعتراض میکنیم و حق و حقوقمان را میخواهیم، با انگ امنیتی مورد تهدید و پیگرد قرار میگیریم و دستگیر و زندانی میشویم. ما با تاکید بر حقوق پایه ای چون حق تشکل، حق اعتصاب، حق تجمع، حق آزادی بیان و آزادی های پایه ای جامعه اعتراض و مبارزه علیه فقر و فلاکت و در دفاع از حرمت و کرامت انسانی را حق بدون قید و شرط همه مردم میدانیم.
ما از همگان میخواهیم که صدای ما را همگانی کنند و از خواستهایمان حمایت کنند. خواستهای فوری ما به قرار زیر است:
١-ما خواستار اعاده دادرسی و باطل شدن پرونده های امنیتی تشکیل شده برای خودمان و تمامی کارگران، معلمان و فعالین اجتماعی هستیم.
٢- ما احکام صادر شده زندان برای خودمان و تمامی زندانیان سیاسی را از مصادیق بارز امنیتی کردن مبارزات مردم علیه فقر و فلاکت و برای داشتن یک زندگی شایسته انسان میدانیم و خواستار لغو فوری این احکام هستیم.
٣- ما خواستار پایان دادن به تهدید، فشار، پیگرد و دستگیری فعالین اجتماعی بخاطر مبارزات برحقشان در دفاع از زندگی و معیشت خود تحت عناوین امنیتی چون “اخلال در نظم و امنیت ملی” هستیم. امنیتی کردن مبارزات کارگران، معلمان و فعالین اجتماعی باید خاتمه یابد. تشکل، تجمع، اعتصاب، آزادی بیان حقوق پایه ای ماست.
۴- ما خواستار پایان دادن به محاکمات ناعادلانه که هیچ تطابقی با موازین بین المللی ندارد هستیم. دادگاهها در همه جا باید علنی، با حضور هیات منصفه و حق داشتن وکیل باشد. و اینها فقط یک حداقل است. جرم ما دفاع از حقوق انسانهاست و اگر اینها جرم است، با کمال میل برای حضور در یک دادگاه علنی در برابر مردم و با حضور هیات منصفه و داشتن حق وکیل آماده ایم.
و در اخر به عنوان یک خواست اضطراری، ما خواستار پایان دادن به وضع نابسامان زندانها، قرار گرفتن تمامی زندانیان بیمار تحت درمان، حق برخورداری از مرخصی و دیدار خانواده و پایان دادن به فشارهای روحی و جسمی در زندانها هستیم.
ما خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی زندانیان سیاسی و لغو مجازات اعدام هستیم.
ما انتظار بیشترین حمایت از این خواستها را از شما کارگران، معلمان، مردم معترض و همه نهادهای کارگری در سراسر جهان را داریم.

سعید ماسوری، بهنام ابراهیم زاده، حسن صادقی، ابراهیم فیروزی، رضا اکبری منفرد، امیر امیرقلی پور، جواد فولادوند، مهدی فراهی شاندیز، شاهین ذوقی تبار، محمد اکرمی، مهدی امیری، عباس توکلی، علیرضا ناصری، رضا کاهه، امیر حسن وندسیار، اسد محمدی، محسن قندهاری.

اردیبهشت ٩۶

سیل گسترده در ۴ استان غربی کشور ۴٠ قربانی گرفت

سیلی که جان‌ها را برد

 بارش بارانی که از روز جمعه در چهار استان کشور آغاز شده‌ بود، چهار استان غربی کشور را تحت‌تأثیر قرار داد و براساس آخرین ‌آمارها، ٣٨ نفر در سیل ناشی از این بارندگی کشته شدند.  به گزارش خبرنگار ما، این بارش‌ها در استان‌های آذربایجان غربی، شرقی، زنجان و کردستان بوده است و در این میان دو شهرستان آذرشهر و عجب‌شیر بیشترین خسارت را دیده‌اند.  براساس گزارش‌های رسیده، بارش‌ها از حوالی ١٠ صبح روز گذشته آغاز شده و شدت بارش‌ها باعث طغیان رودخانه‌ها و جاری‌شدن آب در سطح زمین و شکسته‌شدن پل‌ها شده است. این سیل بیشترین خسارت‌ها را به دو شهرستان عجب‌شیر و آذرشهر وارد کرده است. به گفته مدیرکل ستاد بحران آذربایجان شرقی در این دو شهرستان جمعا ٣٨ نفر مفقود شده‌اند که اجساد ٣١ نفر پیدا شده است و احتمال داده می‌شود اجساد هفت مفقودی دیگر نیز کشف شود.  خلیل ساعی به خبرنگار ما گفت: روز قبل از بارندگی براساس گزارشی که هواشناسی اعلام کرده بود، من از طریق رسانه‌ها خطرناک‌بودن بارندگی را اعلام کردم. چندین‌بار هم از طریق صداوسیما به مردم هشدار داده شد؛ بااین‌حال جوانب احتیاط رعایت نشده و متأسفانه برخی از هم‌وطنانمان را از دست دادیم.
او در توضیح اینکه مسئولان چه زمانی متوجه شدند امکان طغیان رودخانه و جاری‌شدن سیل وجود دارد، گفت: هواشناسی هر روز گزارشی را درباره وضعیت جوی برای دفتر من ارسال می‌کند. براساس روالی که وجود دارد، مسئول دفتر من هم این گزارش را در فرم‌های از قبل آماده‌شده به صداوسیما اعلام می‌کند. زمانی که هواشناسی گزارش بارندگی شدید و سیلاب را به ما اعلام کرد، با توجه به حساسیت موضوع، خودم شخصا پیگیر شدم و سه بار از طریق صداوسیما مصاحبه و به مردم اعلام کردم از حریم رودخانه‌ها دور شوند و موارد ایمنی را رعایت کنند و البته در همه رسانه‌های در دسترس نیز این موضوع اعلام شد.  وی درباره اینکه چرا تلفات سیلی که از قبل پیش‌بینی شده بود، تا این حد بالاست، گفت: متأسفانه برخی خانه‌ها به صورت غیرمجاز در حریم رودخانه ساخته شده است که بیشترین تلفات را در این بخش‌ها داشته‌ایم. ضمن اینکه هرچند ما هشدار داده بودیم؛ اما احتمال اینکه برخی افراد در جریان نباشند هم وجود دارد و تعدادی از کشته‌ها هم به‌ همین ‌دلیل است. البته طغیان رودخانه و شدت بارش به حدی بود که اگر هشدار داده نمی‌شد، ممکن بود تلفات بیشتر از این باشد.
مرگ به خاطر فیلم‌برداری از سیل
مدیرکل ستاد بحران آذربایجان شرقی با انتقاد از رفتار برخی افراد از عکاسی و فیلم‌برداری با تلفن همراه گفت: چند نفر از کشته‌شده‌ها به دلیل فیلم‌برداری از سیل قربانی شده‌اند.  وی گفت: وقتی ما هشدار می‌دهیم که نباید در اطراف رودخانه‌ بروید، به این دلیل است که شهروندان به خطر می‌افتند؛ اما متأسفانه شاهد این بودیم که بعد از این هشدار، فردی درحالی‌که چند نفر دیگر هم در ماشینش بودند، ماشین را  در حریم رودخانه‌ای که طغیان کرده، متوقف کرده و سپس برای فیلم‌برداری از سیل اقدام می‌کند که در چند ثانیه سیل ماشین این فرد را به همراه افرادی که داخلش بوده و خودش را با خود برده و متأسفانه آنها جان خود را از دست داده‌اند.  این فرهنگ غلط از کی و چرا وارد کشور ما شده است، نمی‌دانم؛ اما آسیب بزرگی در حوادث این‌چنینی به شهروندان وارد می‌کند و باید حتما دراین‌باره  فکری شود. اینکه گفته می‌شود سیل در راه است و مردم مراقب باشند، برای این نیست که عده‌ای به بستر رودخانه بروند و فیلم‌برداری کنند. این وظیفه خبرنگاران است نه شهروندان عادی و شهروندان نباید چنین کارهایی بکنند.  ساعی درحالی‌که در روستای چنار در حال بازدید بود، با خبرنگار ما صحبت می‌کرد و درباره وضعیت این روستای سیل‌زده گفت: این روستا ٣٧٠ خانوار دارد و از سیل آسیب زیادی دیده است و خانه‌ها تخریب شده‌اند. بیشتر خانه‌های آسیب‌دیده هم در حریم رودخانه‌ هستند. براساس یافته‌های ما، رودخانه روستای چنار در ۴٠ سال گذشته چنین طغیانی نداشته است؛ هرچند خانه‌های ساخته‌شده در حریم رودخانه، غیرمجاز است و بیشتر آسیب را دیده است و مردم نباید چنین کاری می‌کردند؛ اما آنها به این دلیل در حریم رودخانه خانه‌سازی کرده‌اند که سال‌های زیادی بود این رودخانه طغیان نکرده بود.
بااین‌حال ما همچنان در آذرشهر و عجب‌شیر به دنبال هفت کشته‌ای هستیم که هنوز موفق نشدیم اجسادشان را کشف کنیم و تازمانی‌که امیدی برای پیداکردن اجساد باشد، تلاش خود را ادامه خواهیم داد.  وی درباره اینکه آیا بارندگی ادامه خواهد داشت یا خیر، گفت: براساس گزارش‌هایی که از هواشناسی داشته‌ایم، بارندگی با این شدت در چند روز آینده نخواهد بود و درحال‌حاضر نیز بارندگی قطع شده است. فعلا در سطح منطقه آب روان وجود دارد که این مسئله عادی است و خطری ندارد.  وی درباره اسکان افراد سیل‌زده نیز گفت: دراین‌باره نیز با هماهنگی هلال احمر تعداد زیادی چادر فراهم کرده‌ایم و مکانی مناسب را برای اسکان مردم در نظر گرفتیم و آنها امروز اسکان می‌یابند و عملیات حفاظت و امدادرسانی به آنها انجام می‌گیرد. دراین‌زمینه مردم هیچ نگرانی نداشته باشند. سعی می‌کنیم بدون اینکه کمبودی داشته باشند، این بحران را پشت سر بگذارند.  این در حالی است که رئیس سازمان مدیریت بحران کشور هم گفت: از حوالی ساعت ١٠ صبح جمعه بارندگی آغاز شده و سیلاب حوالی ساعت ١٧ عصر جمعه جاری شد. هشدارهای لازم از سوی مقامات محلی به شهروندان داده شده و حتی در حریم رودخانه‌ها نیز مسئولان شخصا به خودروها و افراد حاضر مراجعه کرده و از آنان می‌خواستند که با توجه به پیش‌بینی‌ها محل را ترک کنند.
دولت نماینده فرستاد
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور که برای بازدید از مناطق حادثه‌دیده به تبریز سفر کرده، گفت: درحال‌حاضر در آذرشهر هستم. در این منطقه پلی قرار دارد که هنگام سیل تعدادی از خودروها روی آن قرار داشته‌اند و با وجود هشدارها، تعدادی از این خودروها حاضر به خارج‌شدن از آن نبودند.  نجار با تأکید بر اینکه به نمایندگی از دولت در محل حضور دارد، گفت: از همان دقایق نخست حادثه، عوامل هلال احمر، اورژانس، استانداری، بخشداری و… که همگی از نمایندگان دولت هستند، در محل حضور داشتند. بنده نیز به دستور وزیر کشور به محل آمدم و گزارش‌ها از حادثه به طور منظم به وزیر کشور و رئیس‌جمهور ارائه می‌شود.  رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با انتقاد از برخی خبرسازی‌ها در فضای مجازی گفت: اینکه حادثه‌ای طبیعی را دستمایه خبرسازی و انتساب مطالب خلاف واقع به مسئولان و دولت کنیم، اقدام شایسته‌ای نیست.  شهردار منطقه پنج تبریز از اسکان و خدمات‌رسانی شهرداری این منطقه به آسیب‌دیدگان سیل در سالن بحران بارنج تبریز خبر داد.  همچنین یعقوب هوشیار شهردار منطقه پنج تبریز در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به وقوع سیل روز جمعه اظهار کرد: در پی بارش شدید باران که به مدت ٢۴ ساعت ادامه داشت، برخی از محلات تبریز با وقوع سیل شدید دچار آسیب شدند و به خانه‌های شهروندان ساکن در این مناطق خساراتی نیز وارد شده است. او افزود: شهرداری این منطقه علاوه بر اقدامات مهار سیل بلافاصله شهروندان آسیب‌دیده را در سالن بحران بارنج اسکان داد که در این جریان ۶٠ ملک که در مسیر قرار داشتند، متحمل آسیب شده‌اند.  هوشیار افزود: مدیریت بحران و فرماندار شهرستان تبریز همراه با اعضای شورای شهر از اولین لحظه تا پایان عملیات در جریان امر قرار گرفته‌اند.
تخریب دیوار ساحلی در اشنویه
فرماندار اشنویه هم اعلام کرد: سیل و شدت بارندگی در اشنویه سبب تخریب دیوار ساحلی اشنویه به طول ۱۴۰ متر و تخلیه خانه‌های هم‌جوار با رودخانه‌ها شد.  به گزارش تسنیم اسعد خضری با اشاره به مشکلات به‌وجودآمده از طریق بارندگی شدید و سیل اظهار کرد: با توجه به ارتفاعات پوشیده از برف اشنویه و آغاز بارندگی، رودخانه دو روستای گلاز و گردگه این شهرستان طغیان کرد.  وی گفت: با تشکیل ستاد بحران، مقداری از آب پل پوش‌آباد که حد فاصل اشنویه به سمت کیلومتر پنج جاده پیرانشهر قرار دارد، از طریق کانال‌های موجود در مسیر هدایت شد اما با این ‌حال دوباره آب بالا آمد و شرایط را سخت‌تر کرد.  خضری با بیان اینکه نیروهای انتظامی و نظامی برای برقراری امنیت در روستاهای سیل‌زده حضور پیدا کردند افزود: یکی از روستاهایی که در آن پرورش ماهی صورت می‌گرفت نیز بر اثر سیل خسارت بسیاری دیده و با ازبین‌رفتن ماهی‌ها، خانه‌های اطراف رودخانه نیز برای جلوگیری از خسارت جانی تخلیه شدند.  فرماندار اشنویه تصریح کرد: مسیر پل پوش‌آباد برای تردد نیز در حال بازگشایی بوده و تأسیسات آبرسانی سه روستا نیز دچار مشکل شد ولی در حال کنترل و رسیدگی است. دیوار ساحلی اشنویه به طول ١۴٠ متر نیز بر اثر سیل تخریب شده ولی خوشبختانه خسارت جانی و مالی وارد نشده است.
آب شرب ۵۰  درصد از اهالی مشگین‌شهر قطع شد
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اردبیل هم گفت: به دنبال توفان و جاری‌شدن سیلاب، آب شرب ۵۰  درصد از اهالی مشگین‌شهر قطع شده است.  مسعود امامی‌یگانه در جمع خبرنگاران در اردبیل اظهار کرد: خوشبختانه توفان و تندباد شهرستان مشگین‌شهر و نیز سیل شهرستان نیر هیچ‌گونه تلفات جانی نداشته است اما شاهد خسارت‌های ناشی از این دو پدیده در سطح استان بودیم.  وی با بیان اینکه سرعت وزش باد در شهرستان مشگین‌شهر ١٣۵ کیلومتر بر ساعت گزارش شده است، گفت: این تندباد سبب آب‌شدن برف و یخچال‌های دامنه سبلان و جاری‌شدن سیل، قطعی آب نیمی از مردم مشگین‌شهر، شکسته‌شدن شاخ و برگ درختان، ریختن دیوارهای قدیمی، خسارات به تأسیسات شهری و روستایی و برخی اختلالات دیگر شده است.  مدیرکل مدیریت بحران استانداری اردبیل درباره قطعی آب در مشگین‌شهر بیان کرد: با توجه به اینکه خیاوچایی منبع آب شرب شهرستان مشگین‌شهر به شمار می‌رود، با جاری‌شدن سیل در مسیر این رودخانه آب آن گل‌آلود شده و همین مسئله سبب قطعی آب در بخشی از مشگین‌شهر شده که تلاش‌ها برای رفع این مشکل در شهرستان ادامه دارد.  امامی‌یگانه از اعزام ١٢ دستگاه تانکر برای آبرسانی به مردم منطقه خبر داد و افزود: چهار دستگاه تانکر آبرسانی شهرستان نیز برای آبرسانی در محلات مختلف مشگین‌شهر فعال بوده و علاوه بر استفاده از تانکرهای آبرسانی، آب‌های بسته‌بندی نیز به وسیله خودروهای امدادی در بین اهالی مشگین‌شهر توزیع می‌شود.  او با اشاره به جاری‌شدن سیل در شهرستان نیر تصریح کرد: ‌ذوب‌شدن برف و بارش‌های رگباری سبب طغیان آب رودخانه‌های این شهرستان و وارد‌شدن خساراتی به‌ویژه در بخش کشاورزی این منطقه شده است که در این شهرستان نیز تلفات جانی وجود نداشته و تلفات و خسارت‌های مالی پس از ارزیابی اعلام خواهد شد.  به گزارش تسنیم مدیرکل مدیریت بحران استانداری اردبیل با بیان اینکه در شهرستان خلخال نیز در محور اسالم به خلخال برخی از رانندگان و مسافران بر اثر تندباد و گرد و خاک گرفتار شده بودند که امدادرسانی به آنها از سوی امدادگران هلال احمر انجام شد، اظهار کرد: قطعی برق نیز از جمله مشکلاتی بود که تندباد و توفان به بار آورد؛ به طوری که از روز گذشته شاهد قطعی برق در مشگین‌شهر، اردبیل و سرعین بودیم که به جز مناطقی از سرعین این مشکل در دیگر مناطق استان برطرف شده است.
همچنین به گزارش خبرگزاری فارس، نماینده ولی‌فقیه در آذربایجان‌شرقی به ‌دلیل حادثه جان‌باختن تعدادی از هم‌وطنان در سیل، امروز را عزای عمومی در این استان اعلام کرد.
——————-
هشدار هواشناسی نسبت به وقوع توفان تندری
مدیرکل پیش‌بینی و هشدارسریع سازمان هواشناسی روند حرکت سامانه بارشی در کشور را تشریح کرد و نسبت به وقوع بارش‌های شدید موقت، وقوع صاعقه و توفان تندری که منجر به سیلاب می‌شود، هشدار داد.  احد وظیفه گفت: (شنبه ٢۶ فروردین)، فعالیت سامانه بارشی در مناطق غرب، شمال‌غرب، دامنه‌های جنوبی البرز، دامنه‌های زاگرس مرکزی، سواحل دریای خزر و به‌تدریج دامنه‌های البرز شرقی و به صورت پراکنده‌تر جنوب‌شرق کشور را نیز فرامی‌گیرد. همچنین با استقرار جریان‌های شمالی در سواحل دریای خزر، بارش باران، وزش باد و افت دما در این مناطق رخ خواهد داد و دریای خزر مواج خواهد شد.  مدیرکل پیش‌بینی و هشدارسریع سازمان هواشناسی با اشاره به اینکه درحال‌حاضر تصاویر ماهواره هواشناسی بیانگر پوشش ابرهای جوششی در استان‌های غربی کشور است، گفت: تصاویر رادار هواشناسی و گزارش‌های ایستگاه‌های هواشناسی بیانگر بارش باران در برخی استان‌های غرب کشور در ایلام و کرمانشاه و دامنه‌های جنوبی البرز در استان قزوین است.  به گفته وظیفه، (شنبه) انتظار می‌رود تداوم جریان‌های گرم و مرطوب و گذر ناوه تراز میانی سبب بارش‌های رگباری توأم با رعدوبرق و باد شدید موقت شود، این وضعیت نیز احتمالا موجب آب‌گرفتگی معابر عمومی و سیلابی‌شدن رودخانه‌ها و مسیل‌ها در کرمانشاه، نیمه جنوبی کردستان، ایلام، لرستان، شمال خوزستان، نیمه جنوبی همدان، مرکزی، شرق گیلان، غرب مازندران و دامنه‌های البرز در استان‌های قزوین، البرز و تهران می‌شود.  این کارشناس سازمان هواشناسی افزود: مهم‌ترین مخاطره این‌گونه سامانه‌های همرفتی، بارش‌های شدید موقت، وقوع صاعقه و تندباد شدید موقت (توفان تندری) است که می‌تواند منجر به سیلاب و شکستن درختان شود. بنابراین توصیه می‌شود ضمن رعایت نکات ایمنی و انجام اقدامات لازم برای جلوگیری از خسارت، از توقف در حاشیه رودخانه‌ها، کانال‌ها و مناطق مستعد سیلاب و همچنین از تردد غیرضروری در روددره‌های مناطق کوهستانی خودداری شود، همچنین بازبینی تابلوهای شهری و تخلیه آبراه‌ها و کانال‌ها برای جلوگیری از خسارت باد شدید و سیلاب موقت توصیه می‌شود.

منبع : شرق