نوشته شده در اقتصادی توسط admin. افزودن پیوند یکتا به علاقمندی‌ها. Print This Post Print This Post

معمای سرمایه از نگاه دیوید هاروی / مجید امینی

دیوید هاروی، یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان معاصر، در کتاب «معمای سرمایه» تیینی از بحران جهانی اقتصاد سرمایه‌داری بر مبنای نظریه‌‌ی گردش سرمایه ارائه می‌کند. این کتاب علاوه بر آن که برنده‌ی جایزه برترین کتاب سال ۲۰۱۰ ایزاک دویچر شد، حتی مورد تحسین اقتصاددانان جریان اصلی نیز قرار گرفته، چنان که در شماره‌ی سپتامبر ۲۰۱۰ نشریه‌ی صندوق بین‌المللی پول یکی از اقتصاددانان ارشد صندوق، یعنی نهادی که مورد تندترین حملات هاروی طی سه دهه‌ی اخیر بوده است، اذعان می‌کند که اثر دیوید هاروی درباره‌ی بحران مالی کنونی جهان یکی از تاثیرگذارترین تبیین‌ها در این زمینه است.

هاروی در مقدمه‌ی اثر جدیدش می‌نویسد این کتاب درباره‌ی جریان سرمایه است. سرمایه، خونی است که در کالبد تمامی جوامعی که سرمایه‌داری می‌خوانیم جریان دارد؛ گاهی مثل یک قطره و گاه همچون سیلاب. و وقتی گردش سرمایه مختل می‌شود، مانند گردش خون در بدن انسان، کارکرد کالبد آدمی و نیز کالبد جامعه‌ی سرمایه‌داری را مختل می‌سازد.

آن‌چه می‌خوانید چکیده‌ای تفصیلی از «معمای سرمایه» از نگاه دیوید هاروی است.

فصل یکم: آشفتگی

در ابتدای این فصل، هاروی با ارائه­‌ی آماری از ضبط خانه ­ها به دست بانک­ها، تحلیلی از آشفتگی پدید آمده در اقتصاد کشورهای سرمایه‌­داری، و به‌ویژه آمریکا، به دست می ­دهد:

در میانه‌­ی سال ۲۰۰۷، بحران وام‌های مسکن به کم‌اعتبارها و به‌اصطلاح وام‌های غیرممتاز (Subprime Loans) به اوج خود می‌­رسد. در پاییز ۲۰۰۸، (با سقوط بانک لیمِن برادرز) فعالیت­ بازارهای اعتباری بین‌المللی به همراه فرایند وام‌­دهی در سطح جهان متوقف می­شود: ایست اعتباری یا Credit Crunch . بحران نظام بانکی به دارندگان اسناد قرضه‌‌­ی رهنی منتقل شد و دو نهاد اعطای وام مسکن (فَنی مِی و فِرِدی مَک)، ناتوان از ادامه‌­ی فعالیت، ملی اعلام شدند و صندوق‌­های بازنشستگی و بانک‌های محلی کوچک اروپایی و نیز شهرهای نروژ و برخی ایالت‌های آمریکا که به امید «سودهای بالا» به خرید اوراق قرضه‌­ی رهنی رو آورده بودند، به‌ناگاه سرمایه‌­ی خود را نابود شده دیدند؛ شرکت­‌های بیمه (به‌ویژه AIG، بزرگ‌ترین شرکت بیمه‌ی جهان) که معاملات پر مخاطره‌­ی بانک‌­های آمریکایی و بین‌المللی را بیمه کرده بودند، خود را با سیل مراجعان برای دریافت خسارت روبه‌­رو دیدند و ناتوان از عمل به تعهدات‌­شان نیازمند به ضمانت و دریافت کمک­‌های نقدی از سوی دولت شدند. بازارهای سهام هم با تکانه‌­های شدیدی مواجه شدند: «به‌­این ترتیب، روزبه‌روز روشن‌­تر می‌­شد که تنها تزریق یک پول هنگفت از سوی دولت است که می‌­تواند اعتماد را به نظام مالی بازگرداند»؛ مدتی بعد چند صد میلیارد دلار کمک دولت از راه رسید ولی تغییری در بی­‌تحرکی بازارهای اعتباری ایجاد نشد. در اروپا، اسپانیا و برخی کشورهای اروپای شرقی شدیدترین ضربات را متحمل شدند و ایسلند که بانک‌­هایش در بازارهای مالی این کشورها سرمایه­‌گذاری کرده بودند کاملاً ورشکست شد. با فرارسیدن سال ۲۰۰۹، اقتصادهای صادرات‌محور شرق و جنوب شرق آسیا دچار مشکل شدند که به نوبه‌­ی خود بر صادرات کشورهایی چون آلمان و برزیل تأثیر ناخوشایندی داشت. قیمت مواد %D

دیدگاه‌ها غیرفعال هستند.