نوشته شده در اجتماعی توسط admin. افزودن پیوند یکتا به علاقمندی‌ها. Print This Post Print This Post

“تحریفات شناختی یا خطاهای فکری ناشی از تجارب تلخ ,اضطراب و افسردگی – ضرورت شناخت درمانی “/ راحله طارانی

تاثیر تجارب دردناک روی احساسات و حالت های روحی بر کسی پوشیده نیست , همه می دانند که تجربه های تلخ , شادابی و سرزندگی را کاهش می دهند و شوق و ذوق فرد را از او می گیرند اما آن چه بر بسیاری پوشیده است, اثرات تجارب دردناک, ناکامی ها, اضطراب و افسردگی بر تفکر , نحوه اندیشیدن و توانمندی شناختی آن هاست. نحوه تفکر افرادی که شرایط دشواری را از سر گذرانده اند و درد به جانشان ریخته , با تفکر کسانی که ناکامی و اضطراب را تجربه نکرده اند, یکی نیست. تحقیقات وسیع روانشناسان نشان داده که تجارب تلخ , اضطراب و افسردگی می توانند افراد را دچار تحریفات شناختی یا خطاهای فکری کنند. شناخت خطاهای فکری ناشی از تجربه شرایطی مثل آن چه بیشتر ما که انقلاب و جنگ و ناکامی های متعاقب آن ها را تجربه کرده ایم, بسیار با اهمیت است. مخصوصا ” برای کسانی که وزنه دردهایی که کشیده ا ند از وزنه خوشی ها شان , خیلی سنگینتر بوده است. آنهاکه عزیز از دست داده اند , زندان کشیده اند , دربه دردی و غربت کشیده اند و یا اگر هم اینها را تجربه نکرده اند, ضربه پذیر تر و حساس تر بوده اند. من فکر میکنم که فقدان آگاهی نسبت به این پدیده دردناک و خطرناک یکی از عوامل اصلی فلج کننده نیروهای صادق و ترقی خواهی بوده که به جای تمرکز روی اهداف اصلیشان , نیروی شان را با بدبینی یک جانبه نگری نسبت به همراهان شان و در جدال با خودی از دست داده اند. روانشناسان متخصص در روش شناخت درمانی برای کمک به سلامتی روانی فکری کسانی که دچار تحریفات شناختی می شوند از لیست خطاهای فکری که این افرد دچار آن میشوند استفاده می کنند. این خطاهای فکری عبارتند از :
١ – مقوله ها را سیاه و سفید دیدن: -” یا این طرف گود یا آن طرف گود , یا با مایی , یا دشمن مایی. یا دقیقا ” آن طور است که ما می خواهیم یا اصلا ” به درد نمی خورد و دور انداختنی است” – کمال گرا و مطلق نگر بودن: ” یا دقیقا ” باید آن طور باشد که ما می خواهیم یا اصلا ” به درد نمی خورد و دور انداختنی است , مخرب است , انحراف از اصول است و…”
٢- عمومیت بخشیدن و با چند نمونه در مورد کل قضاوت کردن : ” خارجی ها این چنین اند , ترک ها این چنین اند , کمونیست ها این چنین اند …..” ” همه سر و ته یک کرباسند ”
٣ – منفی نگری و روی نقاط منفی تکیه کردن. به خطاها توجه داشتن و به دنبال نقاط ضعف و کوتاهی ها گشتن و در نگاه به یک لیوان آبی که نصف اش از آب پر است , نیمه خالی را دیدن. عینک بد بینی به چشم داشتن .
۴- نادیده گرفتن نقاط مثبت, کم بها دادن به پیشرفت ها و نقاط قوت و امید واری را راحت طلبی تصور کردن
۵- به نتیجه گیری پریدن :- تصور این که تا طرف دهانش را باز می کند می توان فهمید که چه می خواهد بگوید. بلافاصه نتیجه گیری کردن از صحبتی که به دقت گوش داده نشده. تصور این که می شود فکر دیگران را خواند !- پیشگویی کردن و پیش بینی کردن این که نتیجه مثبت نخواهد بود و فایده ای نخواهد داشت .
۶- کم اهمیت ارزیابی کردن چیزهای پراهمیت و مهم تلقی کردن چیز های کم اهمیت. از دست دادن قدرت ارزیابی کلی و جزئی و نسبت اهمیت مهم را از بی اهمیت تشخیص ندادن .
٧- بدترین حالت ممکن را پیش بینی کردن . منتظر فاجعه بودن.
٨- بر اساس احساس نتیجه گیری کردن و منطق را بر اساس احساسات بنا کردن
٩- این عبارت ها را دوره کردن : ” باید این طور نمی شد ” “نباید این طور می شد ” “چرا آنطور شد ” تاکید بی فایده روی آن چه از دست رفته – زمانی که به سر آمده و اشتباهی که در گذشته صورت گرفته است .
١٠- برچسب زدن , متهم کردن , با یک مهر بی اعتبار کردن . بیشتر از اشتباهی که صورت گرفته فرد خطا کننده را انگ زدن و بی اعتبار کردن.
١١- در تحلیل از رویدادها ،دنبال یک مقصر گشتن ؛ یا تمام خطا را بر گردن دیگران انداختن یا خود و دوستان خود را مسئول تمام خطا دیدن و این حقیقت که معمولا” افراد و . عوامل متفاوتی یک شرایط نامطلوب را به بار می آورند را درنظر نگرفتاین چک لیست ،عمده این خطا های فکری را طرح می کند ولی بعضی از روانشناس ها خطاهای دیگری هم به این لیست افزوده اند . قدم اول برای خلاصی از این نوع تفکر تشخیص و شناسایی این خطا ها در تفکر است. پذیرفتن این که این نوع تفکر که منطقی نیست به سبب حالت روحی روانی و تجربیات من در من به وجود آمده و من باید این خطا ها را ازذهن خودم بیرون بریزم. این کار بسیار دشوار است و به تمرین ، پشتکار و برنامه ریزی نیاز دارد. استفاده از روش شنا خت درمانی که ابزارهایی برای شیفت تفکر را در اختیار افراد قرار می دهد برای چیره شدن بر این مشکل مفید است . ولی هیچ روشی بدون برخورد صادقانه فرد با خودش و و بدون درون نگری بدور از قضاوت های جهت دار و بی صبرانه، کارساز نخوهد بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>